Μια κοινωνία σε αναμονή: η συνήθεια της απάθειας

 

Υπάρχει ένα φαινόμενο που επαναλαμβάνεται εδώ και χρόνια: έντονη κριτική, διαρκής γκρίνια, αλλά χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Ίσως εκεί να κρύβεται και ένα μέρος της απάθειας που έχουμε συνηθίσει ως κοινωνία. Όταν η κριτική μένει στην επιφάνεια και δεν συνοδεύεται από προτάσεις ή ευθύνη, τελικά δεν οδηγεί σε αλλαγή, απλώς αναπαράγει το ίδιο το αδιέξοδο.

Και αυτό δεν είναι θεωρία. Το βλέπει κανείς στην καθημερινότητα. Σε μια κοινωνία που συχνά λειτουργεί ως μικρογραφία του ίδιου του κράτους.

Αυτό με προβληματίζει βαθιά και θα έπρεπε να προβληματίζει τους περισσότερους  ελεύθερους συμπολίτες μου. Ως κοινωνία, αξίζει να προτείνονται λύσεις και μέτρα που να προστατεύουν τους ίδιους τους πολίτες.

Στους ανθρώπους που δεν συμπεριφέρονται πια με την ηρεμία και την πληρότητα της ανθρώπινης φύσης, που υπολειτουργούν, που τρέχουν διαρκώς, σκυφτοί, με άγχος και βιασύνη. Σε μια ένταση που έχει γίνει κανονικότητα. Ακόμη και σε μικρές συμπεριφορές «ακούσιας παραβατικότητας», όχι από πρόθεση αλλά από πίεση, κούραση και έλλειψη χρόνου και προοπτικής.

Και εμείς τι κάνουμε απέναντι σε αυτό; Μένουμε κοντά στο φαινόμενο, ή το αγνοούμε για να συνεχίσουμε αμέριμνα τη μέρα μας; Να μη χαλάσει η γεύση του καφέ στο επόμενο στέκι; Κάνουν την πασαρέλα για να δείξουν απλώς ότι υπάρχουν; Ή παρελαύνουν γιατί, μέσα από την προσωπική τους προσπάθεια, έχουν πετύχει κάτι πραγματικά ξεχωριστό για όλους; Νευριάζουμε με εμάς, με τους άλλους; Ποιοί είναι "το εμείς" και ποιοί ειναι "οι άλλοι"; Νευριάζει κανείς με τον εαυτό του για τις δικές του αδυναμίες, ή με τους γύρω που τρέχουν συνεχώς, σκυφτοί και αγχωμένοι; Γινόμαστε επιθετικοί γιατί μια συμπεριφορά μας προσβάλλει ηθικά; Και, τελικά, μήπως έτσι δημιουργούμε περισσότερα προβλήματα; Πως πρέπει να πράξουμε και ποιος φέρει την ευθύνη;

Και μέσα σε όλα όσα ταλανίζουν τον ενήλικα, που πασχίζει να γεφυρώσει το δικό του χρονικό πεπρωμένο, τα πιο ουσιαστικά ζητήματα μένουν πίσω. Και ένα από τα σημαντικότερα σήμερα αφορά τους νέους ανθρώπους.

Όταν δεν υπάρχει ασφάλεια, όταν η εργασία δεν αμείβεται αξιοπρεπώς, τότε είναι φυσικό να μην μπορούν να δραστηριοποιηθούν στον τόπο τους. Έτσι οδηγούνται στο να αναζητούν ευκαιρίες αλλού, συχνά με αβέβαιες ή και φρούδες προσδοκίες.

Αυτό δεν είναι μόνο προσωπικό πρόβλημα. Πλήττει το δημογραφικό και περιορίζει την εξέλιξη ολόκληρης της κοινωνίας.

Και την ίδια στιγμή, αντικρύζουμε με λύπη μια διαχρονική υποβάθμιση στην ποιότητα της ψυχαγωγίας και του πολιτισμού. Βαμμένες πινακίδες, τοίχοι, κυτία ενδείξεις που δηλώνουν αντίδραση, φωνές χωρίς θόρυβο που ενοχλούν το μάτι και υποδηλώνουν ότι κάτι δεν πάει καλά!  Η έλλειψη χώρων όπως το θέατρο ο κινηματογράφος και η όπερα δεν είναι απλώς πολιτιστικό έλλειμμα, στερεί από τον άνθρωπο ένα σημαντικό καταφύγιο έκφρασης και αποφόρτισης από την καθημερινότητα.

Ίσως τελικά το ζήτημα δεν είναι πόσο έντονα μιλάμε, αλλά πόσο ουσιαστικά. Γιατί χωρίς βάθος, η κριτική γίνεται συνήθεια και η συνήθεια, απάθεια.

 

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και Αυτοάμυνας