Οι νέες γενιές διαμορφώνονται

Διαβάζω με μεγάλη προσοχή διάφορες δημόσιες αναρτήσεις που αναφέρονται στην κατάντια της χώρας, στην αναλγησία της κοινωνίας, στη γενικευμένη απάθεια και στη νοοτροπία του βολέματος.

Να εξασφαλίσουν, δηλαδή, όσοι μπορούν, πάση θυσία, μια θέση για τα παιδιά τους σε κάποιο Πανεπιστήμιο, ακόμη κι αν αυτό βρίσκεται στην άλλη άκρη της χώρας και αφορά μια ειδικότητα που ίσως δεν αξιοποιήσουν ποτέ στην επαγγελματική τους πορεία.

Σημασία έχει να αποκτήσουν ένα πτυχίο, να μπορούν να λένε ότι σπούδασαν. Το κατά πόσο διαθέτουν τις απαραίτητες ικανότητες, αν καλλιέργησαν ουσιαστικές γνώσεις και αν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του αντικειμένου τους, μοιάζει συχνά να περνά σε δεύτερη μοίρα. Άλλωστε, ποιος ασχολείται με αυτά;

Τα αποτελέσματα, όμως, τα συναντάμε καθημερινά γύρω μας, μέσα από την ποιότητα των έργων, των υπηρεσιών και των αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή μας. Αρκεί να κοιτάξει κανείς τη μορφή που έχουν πάρει πολλές από τις πόλεις μας, για να αναρωτηθεί αν η τυπική εκπαίδευση συνοδεύεται πάντοτε από την αντίστοιχη καλλιέργεια, την επαγγελματική επάρκεια και την αίσθηση ευθύνης.

Και έπειτα, ο επόμενος στόχος: η εξασφάλιση μιας θέσης στο Δημόσιο, με σταθερό μισθό και προοπτική σύνταξης. Να τακτοποιηθούν τα παιδιά, να εξασφαλιστεί το μέλλον τους και όλα να θεωρούνται πλέον όπως πρέπει.

Για τους υπόλοιπους, όμως, τι προβλέπεται;

Υπάρχει σχέδιο; Υπάρχει προοπτική για εκείνους που επιλέγουν διαφορετικούς δρόμους, που καλλιεργούν πραγματικές δεξιότητες, που δημιουργούν, εργάζονται και προσπαθούν να προχωρήσουν χωρίς να χωρούν στα καθιερωμένα πρότυπα της κοινωνικής και επαγγελματικής αποκατάστασης;

Την ίδια στιγμή, κάποιοι άλλοι γράφουν για τη λεβεντιά, την ανδρεία και το αίσθημα δικαίου που υποτίθεται ότι μας ξεχωρίζει ως λαό. Παραλείπουν, όμως, ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της σημερινής πραγματικότητας: τον ρόλο της διαπαιδαγώγησης στη διαμόρφωση της νέας γενιάς.

Είναι οξύμωρο να διαπιστώνει κανείς πως, ενώ ζούμε στην ίδια κοινωνία, αντικρίζουμε τα ίδια προβλήματα και αφουγκραζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες, καταλήγουμε να διατυπώνουμε τόσο αντιφατικές απόψεις.

Και το ερώτημα είναι απλό:

Για ποια νέα γενιά μιλάμε; Για ποια νέα γενιά περιμένουμε να διεκδικήσει ειρηνικά τα δικαιώματά της, να υψώσει υπεύθυνα τη φωνή της απέναντι στην αδικία, να απαιτήσει θεσμικές αλλαγές και να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός καλύτερου μέλλοντος;

Η πραγματική κοινωνική συνείδηση δεν εκφράζεται με τυφλές αντιδράσεις, καταστροφές ή συγκρούσεις χωρίς σκοπό. Εκφράζεται με υπευθυνότητα, κριτική σκέψη, συλλογική δράση και σταθερή προσήλωση στις αξίες της δικαιοσύνης και του σεβασμού.

Αναρωτηθήκαμε ποτέ ποιοι διαμορφώνουν τη νοοτροπία αυτής της γενιάς;

Οι αξίες, η υπευθυνότητα, η αντοχή στις δυσκολίες και η διάθεση για διεκδίκηση δεν εμφανίζονται από μόνες τους. Καλλιεργούνται μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.

Κι όταν μαθαίνουμε στα παιδιά μας να επιδιώκουν πρωτίστως την προσωπική τους εξασφάλιση, να αποφεύγουν το κόστος της σύγκρουσης και να βολεύονται αντί να διεκδικούν, δεν μπορούμε αργότερα να αναρωτιόμαστε πού χάθηκαν η λεβεντιά, η ανδρεία και το αίσθημα δικαίου.

Και εδώ γεννάται ένας ακόμη προβληματισμός: ποιος είναι σήμερα ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση χαρακτήρων και όχι απλώς στην παροχή γνώσεων;

Από όσα πληροφορούμαι μέσα από την εμπειρία του ίδιου μου του παιδιού, αναρωτιέμαι κατά πόσο καλλιεργούνται στην καθημερινότητα του σχολείου η υπευθυνότητα, η κοινωνική συνείδηση, η ουσιαστική συμμετοχή και η διάθεση για δημιουργική πρωτοβουλία.

Το σχολείο δεν θα έπρεπε να περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων και στην προετοιμασία για τις εξετάσεις. Θα έπρεπε να συμβάλλει και στη διαμόρφωση ανθρώπων που σκέφτονται κριτικά, αναλαμβάνουν ευθύνες και συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία.

Αν περιμένουμε από τους νέους να διεκδικούν ένα καλύτερο αύριο, οφείλουμε πρώτα να τους δώσουμε τα εφόδια να κατανοούν το σήμερα.

Δεν μπορούμε να καταγγέλλουμε την κοινωνική παρακμή και ταυτόχρονα να αναπαράγουμε τις ίδιες νοοτροπίες που την τροφοδοτούν.

Και τότε, τι κάνουμε; Περιμένουμε να αλλάξουν οι άλλοι ή ξεκινάμε από εκεί που πραγματικά μπορούμε να παρέμβουμε;

Προσωπικά, πιστεύω ότι η αλλαγή αρχίζει από τη διαπαιδαγώγηση, το προσωπικό παράδειγμα και την καθημερινή πράξη.

Μέσα από τις πολεμικές τέχνες, η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην τεχνική, στη δύναμη ή στην ικανότητα αντιμετώπισης μιας σύγκρουσης. Είναι μια διαρκής διαδικασία αυτοπειθαρχίας, ελέγχου των αντιδράσεων, σεβασμού, υπευθυνότητας και διαχείρισης του φόβου.

Ο εκπαιδευόμενος καλείται να αναμετρηθεί πρώτα με τον ίδιο του τον εαυτό. Να μάθει να επιμένει όταν δυσκολεύεται, να σέβεται χωρίς να υποτάσσεται, να ελέγχει τη δύναμή του χωρίς να την επιδεικνύει και να κατανοεί ότι η πραγματική ικανότητα δεν βρίσκεται στην επιβολή, αλλά στον αυτοέλεγχο.

Αυτές οι αρχές, βέβαια, δεν καλλιεργούνται αυτόματα επειδή κάποιος ασχολείται με τις πολεμικές τέχνες. Χρειάζονται σωστή καθοδήγηση, συνέπεια και, πάνω απ' όλα, το προσωπικό παράδειγμα του εκπαιδευτή.

Γιατί ο σκοπός δεν είναι να δημιουργήσουμε απλώς ικανότερους μαχητές, αλλά ανθρώπους με χαρακτήρα, κρίση και συνείδηση της ευθύνης τους απέναντι στον εαυτό τους και στην κοινωνία.

Δεν περιμένω να αλλάξει ο κόσμος από τη μια μέρα στην άλλη. Πιστεύω, όμως, ότι ο καθένας μας έχει την ευθύνη να διαμορφώνει, στο μέτρο των δυνατοτήτων του, ένα καλύτερο περιβάλλον για τους ανθρώπους που έρχονται μετά από εμάς.

Δεν γίνεται να απαιτούμε από τη νέα γενιά να αλλάξει τον κόσμο, όταν εμείς την έχουμε μάθει να προσαρμόζεται σε αυτόν.

Η κοινωνία που ονειρευόμαστε δεν θα δημιουργηθεί μόνο από εκείνους που διεκδικούν την αλλαγή, αλλά και από εκείνους που έχουν μάθει να την υπηρετούν με τις πράξεις τους.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης
Συγγραφέας
Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας

Η δημιουργία και ο χρόνος

Η απόλυτη απλούστευση του τρόπου ζωής, σε συνδυασμό με τη δημιουργική έκφραση, είναι ίσως μία από τις πιο ουσιαστικές μορφές ωριμότητας.

Όσο περνούν τα χρόνια, ο άνθρωπος δεν αποκτά μόνο περισσότερες γνώσεις και εμπειρίες. Μαθαίνει να ξεχωρίζει. Να αφαιρεί το περιττό, να περιορίζει τον θόρυβο γύρω του και να κρατά εκείνα που θεωρεί πραγματικά σημαντικά.

Και κάπου εκεί αρχίζει να αντιλαμβάνεται διαφορετικά και τον χρόνο.

Όχι ως μια απλή διαδοχή ημερών, αλλά ως ένα βέλος του χρόνου που κινείται μόνο προς μία κατεύθυνση. Αυτό δεν χρειάζεται να προκαλεί φόβο ή μελαγχολία. Μπορεί, αντίθετα, να γίνει ένας λόγος για περισσότερη ουσία, περισσότερη συνείδηση και δημιουργία.

Ίσως γι’ αυτό ένας άνθρωπος που έχει διανύσει μεγάλο μέρος της ζωής του μέσα στον κόσμο του αθλητισμού και των μαχητικών τεχνών, συνεχίζει να γράφει.

Έχοντας ήδη εκδώσει δύο βιβλία, εξακολουθεί να καταγράφει σκέψεις, εμπειρίες και ιδέες, μετατρέποντας ένα μέρος της προσωπικής του διαδρομής σε γραπτό λόγο.

Η γραφή γίνεται έτσι ένας τρόπος επικοινωνίας με τον χρόνο.

Όχι για να τον νικήσει κανείς — αυτό δεν είναι δυνατό — αλλά για να διατηρήσει κάτι από όσα σκέφτηκε, έζησε και κατάλαβε.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα σημαντικότερα δώρα της δημιουργίας: η εμπειρία δεν μένει μόνο ως προσωπικό βίωμα, αλλά μπορεί να μετατραπεί σε λόγο και να συναντήσει ανθρώπους που δεν έζησαν την ίδια διαδρομή.

Η θεματολογία των δύο βιβλίων κινείται στον ίδιο κόσμο.

Η «Ατραπός του Μαχητή», το πρώτο βιβλίο, είναι ένα αφηγηματικό και στοχαστικό έργο, βασισμένο σε εμπειρίες, παρατηρήσεις, συμβουλές και προσωπικές απόψεις. Στον πυρήνα του βρίσκεται ο κόσμος του μαχητή και του αθλητή: η πειθαρχία, η αποδοχή των ορίων, η προσπάθεια υπέρβασης και κυρίως ο συνεχής εσωτερικός αγώνας.

Για έναν άνθρωπο που έχει περάσει μεγάλο μέρος της ζωής του στην προπόνηση και στη διδασκαλία, ο αθλητισμός δεν αποτελεί απλώς μια δραστηριότητα. Αποτελεί έναν τρόπο να κατανοεί κανείς τον εαυτό του, τις δυνατότητές του και τα όριά του.

Ο «Χορώνιος ο Ασπιδογαίος», το δεύτερο βιβλίο, κινείται σε έναν εντελώς διαφορετικό αφηγηματικό χώρο: το ιστορικό μυθιστόρημα. Ένας Έλληνας ήρωας, ένας Δωριέας ημίθεος, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο μεγάλους κόσμους — τον ελληνιστικό και τον ρωμαϊκό — σε μια εποχή βαθιάς ιστορικής μετάβασης.

Ένας κόσμος αλλάζει και ένας άλλος αναδύεται. Μαζί του μετακινούνται άνθρωποι, ιδέες, πολιτισμοί και αξίες.

Ένας ήρωας που στέκεται ανάμεσα σε δύο κόσμους μπορεί να λειτουργήσει και ως συμβολική εικόνα του ανθρώπου που ζει στο σήμερα: ενός ανθρώπου που προχωρά προς το μέλλον, χωρίς να παύει να διατηρεί μέσα του όσα αξίζει να διασωθούν από το παρελθόν.

Τελικά, η ωριμότητα ίσως δεν βρίσκεται στο να προσπαθεί κανείς να προσθέσει περισσότερα στη ζωή του.

Ίσως βρίσκεται στο να μάθει τι αξίζει να κρατήσει, τι αξίζει να δημιουργήσει και τι αξίζει να αφήσει πίσω του.

Και μέσα σε αυτή τη συνειδητοποίηση, η απλότητα και η δημιουργία δεν είναι αντίθετες έννοιες.

Είναι δύο διαφορετικές πλευρές της ίδιας διαδρομής.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης
Συγγραφέας
Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας

Ελληνισμός στην Μ. Ασία και ο ξεριζωμός του 1922-1923

 Στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 δεν «εγκλωβίστηκαν απλώς άνθρωποι στον λιμένα της Σμύρνης».

Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι;

Η Μικρά Ασία δεν ήταν για τους προγόνους μας ένας ξένος τόπος. Ήταν ο τόπος όπου γεννήθηκαν, έζησαν και δημιούργησαν επί γενιές. Η ελληνική παρουσία εκεί είχε βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και παρέμεινε ζωντανή επί αιώνες, με ελληνική γλώσσα, παιδεία, σχολεία, ναούς και πολιτισμό.

Γι' αυτό, όταν μιλάμε για τον ξεριζωμό του 1922, δεν μιλάμε απλώς για «χριστιανούς» που βρέθηκαν στον λιμένα της Σμύρνης. Μιλάμε για Έλληνες της Μικράς Ασίας — για ανθρώπους που γεννήθηκαν εκεί, όπως γεννήθηκαν εκεί οι γονείς και οι παππούδες τους.

Ήταν οι Έλληνες της Μικράς Ασίας. Άνθρωποι που επί αιώνες ζούσαν, δημιουργούσαν και προόδευαν στις πατρογονικές τους εστίες.

Μιλούσαν την ελληνική γλώσσα, διατηρούσαν την ελληνική παιδεία και την πολιτιστική τους παράδοση, έχοντας σχολεία, εκπαιδευτήρια, θέατρα και ναούς. Ήταν άνθρωποι των γραμμάτων, επιστήμονες, έμποροι, τεχνίτες και δημιουργοί, με μια βαθιά και διαχρονική σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό.

Μαζί με τους Έλληνες του Πόντου, της Καππαδοκίας και άλλων περιοχών της Μ. Ασίας, υπέστησαν διωγμούς, εκτοπίσεις, λεηλασίες, βασανισμούς, εκτελέσεις και πορείες θανάτου. Οικογένειες ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους και γυναίκες και παιδιά βρέθηκαν αντιμέτωποι με ανείπωτη βία.

Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένη από το ευρύτερο κύμα διωγμών, εκτοπίσεων και εξόντωσης των ελληνικών πληθυσμών της Μ. Ασίας, στο οποίο εντάσσεται και η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης.

Γι' αυτό, όταν μιλάμε για τον ξεριζωμό, δεν μιλάμε απλώς για έναν αριθμό.. Μιλάμε για την Γενοκτονία των Ελλήνων της Μ. Ασίας όπου ολόκληρες γενιές ξεριζώθηκαν από τον τόπο στον οποίο είχαν γεννηθεί οι ίδιοι, οι γονείς τους και οι πρόγονοί τους. Για οικογένειες που δεν ξανασυναντήθηκαν ποτέ.

Και αυτή η Ιστορία δεν είναι για μένα κάτι μακρινό.

Οι γιαγιάδες και οι παππούδες των γονιών μου είχαν γεννηθεί στη Μικρά Ασία. Και πριν από αυτούς, εκεί είχαν γεννηθεί και ζήσει οι δικοί τους γονείς. Πολλοί συγγενείς μου, και από τις δύο πλευρές της οικογένειας των γονιών μου, οδηγήθηκαν στις πορείες θανάτου προς τα βάθη της Ανατολής και προς τα νότια.

Γνώρισα τις γιαγιάδες μου.

Και όταν ήμουν παιδί, αναρωτιόμουν γιατί φορούσαν πάντα μαύρα.

Αργότερα κατάλαβα.

Πενθούσαν ανθρώπους που χάθηκαν και πατρίδες που δεν ξαναείδαν ποτέ.

Η μνήμη δεν είναι μίσος.

Η γνώση της Ιστορίας δεν είναι εκδίκηση.

Και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε την ιστορία των άλλων.

Σημαίνει ότι δεν δεχόμαστε να σβήνονται οι άνθρωποί μας από τις λέξεις.

Χάσαμε τόπους στους οποίους οι πρόγονοί μας έζησαν, δημιούργησαν και άφησαν το αποτύπωμά τους.

Δεν ξεχνάμε.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας

Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών

* Πρωτότυπη χαρτογραφική σύνθεση του συγγραφέα. Τα γεωγραφικά όρια και οι θέσεις αποδίδονται κατά προσέγγιση.

Ο μύθος του τέλειου σώματος

 

Επιτέλους, ένας άνθρωπος που για δεκαετίες αποτέλεσε σύμβολο της κινηματογραφικής μυϊκής εικόνας μίλησε δημόσια για κάτι που συχνά αποφεύγουμε να συζητήσουμε ανοιχτά.

Ο Σταλόνε αποτέλεσε, για πολλούς νέους και για ολόκληρες γενιές, ένα ιδιαίτερο πρότυπο. Όχι μόνο για τη σωματική του παρουσία, αλλά κυρίως για τα μηνύματα που πέρασε μέσα από τις ταινίες και τους χαρακτήρες που ενσάρκωσε.

Μηνύματα όπως η επιμονή όταν όλα μοιάζουν χαμένα, η αξιοπρέπεια, η αυτοπειθαρχία, το θάρρος να σηκώνεσαι μετά από κάθε πτώση και η πίστη στον εαυτό σου. Οι ήρωές του δεν ήταν απλώς δυνατοί σωματικά, ήταν άνθρωποι που πάλευαν, λύγιζαν, αμφέβαλλαν αλλά συνέχιζαν.

Και ίσως αυτό να ήταν τελικά το πιο σημαντικό μήνυμα που άφησαν: ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στο σώμα, αλλά στον χαρακτήρα και στη δύναμη να συνεχίζεις όταν όλα σε ωθούν να τα παρατήσεις.

Ο  Sly, σε πρόσφατη συνέντευξή του στους New York Times, αναφέρθηκε στη χρήση στεροειδών κατά την προετοιμασία του και περιέγραψε έναν κύκλο έξι εβδομάδων χρήσης και έξι εβδομάδων διακοπής. Παράλληλα, αναγνώρισε ότι αυτή η πρακτική είχε σοβαρό τίμημα για το σώμα του.

Η δήλωση αυτή, όμως, δεν είναι για μένα το σημαντικότερο μέρος της συζήτησης.

Το σημαντικό είναι η εικόνα που έχει δημιουργηθεί στο μυαλό ενός νέου ανθρώπου για το τι μπορεί να πετύχει απλώς με τη γυμναστική.

Γιατί ένας νέος βλέπει έναν ηθοποιό σε μια ταινία ή έναν επαγγελματία ακροβάτη στη σκηνή και εύκολα μπορεί να πιστέψει:

«Αν γυμναστώ σκληρά, αν τρώω σωστά και αν έχω αρκετή θέληση, μπορώ κι εγώ να αποκτήσω αυτό το σώμα.»

Εδώ αρχίζει η μεγάλη παρεξήγηση.

Η συστηματική και σωστή άσκηση μπορεί να δημιουργήσει ένα εξαιρετικά δυνατό, φυσιολογικά μυώδες, αρμονικό και εντυπωσιακό σώμα. Όμως η ακραία μυϊκή υπερτροφία επαγγελματιών που βλέπουμε σε ορισμένες κινηματογραφικές παραγωγές δεν αποτελεί το φυσιολογικό αποτέλεσμα της γυμναστικής για τον μέσο άνθρωπο.

Στην εικόνα που βλέπουμε μπορεί να συνυπάρχουν χρόνια εξειδικευμένης προπόνησης, αυστηρή διατροφή, γενετική προδιάθεση, ειδική προετοιμασία, αφυδάτωση πριν από αγώνες, φωτισμός, φωτογραφική επεξεργασία και, σε αρκετές περιπτώσεις, χρήση αναβολικών ουσιών.

Και αυτό είναι κάτι που ένας νέος άνθρωπος δεν βλέπει όταν κοιτάζει απλώς μια φωτογραφία ή μια κινηματογραφική σκηνή.

Βλέπει μόνο το αποτέλεσμα.

Και συγκρίνει το δικό του φυσιολογικό σώμα με ένα σώμα που έχει δημιουργηθεί κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια αέναη προσπάθεια να κυνηγάει κάποιος μια εικόνα που ίσως δεν είναι ούτε φυσιολογική ούτε απαραίτητα υγιής.

Και εδώ θέλω να κάνω μια σημαντική διάκριση.

Δεν είναι καθόλου αρνητικό να επιθυμεί να αποκτήσει κάποιος ένα δυνατό και όμορφο σώμα.

Υπερβολή είναι να πιστεύει ότι η αξία του σώματος μετριέται αποκλειστικά από το πόσο μεγάλο μπορεί να γίνει. Γιατί ένα σώμα δεν είναι μόνο μυϊκή μάζα. Είναι δύναμη. Είναι ταχύτητα.
Είναι αντοχή. Είναι ευκινησία. Είναι συντονισμός. Είναι έλεγχος. Και πάνω απ' όλα είναι λειτουργικότητα.

Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η μαχητική τέχνη έχει μια διαφορετική σχέση με το σώμα.

Στις πολεμικές τέχνες δεν γυμνάζεις το σώμα απλώς για να το κοιτάξεις στον καθρέφτη.

Το γυμνάζεις για να το ελέγχεις. Για να μπορεί να κινηθεί όταν χρειάζεται. Να αντέξει όταν πιεστεί. Να εκτελέσει την τεχνική με ακρίβεια. Να υπακούσει στη βούληση.

Η μυϊκή ανάπτυξη είναι μέρος αυτής της διαδικασίας αλλά δεν είναι ο τελικός σκοπός.

Γιατί μια μαχητική τέχνη δεν χρειάζεται απλώς ένα μεγάλο σώμα.

Χρειάζεται ένα έτοιμο σώμα.

Ένα σώμα που έχει καλλιεργηθεί με άσκηση, πειθαρχία και χρόνο και μπορεί να υπηρετήσει την τεχνική.

Γι' αυτό και εξακολουθώ να πιστεύω ότι ο ερασιτεχνικός αθλητισμός και η σωστή άσκηση είναι από τα ομορφότερα πράγματα που μπορεί να προσφέρει κάποιος στον εαυτό του.

Δεν χρειάζεται να γίνουμε αυτό που βλέπουμε στις ταινίες.

Δεν χρειάζεται να κυνηγήσουμε το πρότυπο στο σώμα.

Χρειάζεται να δημιουργήσουμε το καλύτερο σώμα που μπορούμε να έχουμε εμείς.

Δυνατό. Υγιές. Λειτουργικό. Αρμονικό.

Και όταν αυτό το σώμα συναντήσει την πειθαρχία μιας πολεμικής τέχνης, τότε αρχίζει κάτι πολύ βαθύτερο.

Γιατί η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο πόσο μεγάλο είναι ένα σώμα.

Βρίσκεται στο πόσο καλά μπορείς να το κυβερνήσεις.

 

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας

Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών

 Εικόνα : Η ατραπός του μαχητή σελ. 92, Κεφ. 3 (Συγγραφέας Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης)

Πηγή για τις δηλώσεις του Sylvester Stallone: The New York Times, “Sylvester Stallone Is Still Punching,” συνέντευξη με τη Lulu Garcia-Navarro, 26 Σεπτεμβρίου 2026.

Η αρρενωπότητα δεν χρειάζεται να κρύβεται

 

Διαβάζω και βλέπω καθημερινά στα social media άνδρες που, αντί να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, επιλέγουν να περιγελούν και να κατηγορούν το ίδιο τους το φύλο.

Έχει μείνει κάτι αρσενικό σε αυτόν τον κόσμο;

Και το χειρότερο είναι ότι με αυτόν τον τρόπο δίνουν τροφή σε μια αντίληψη που περνά σταδιακά στον νεότερο και ακόμη διαμορφούμενο άνθρωπο. Έτσι, ένας αδαής νεανίας μπορεί να μεγαλώσει πιστεύοντας ότι η αυτοϋποτίμηση, η άκριτη συναίνεση και η διαρκής ανάγκη για αποδοχή αποτελούν τη σωστή στάση.

Ξυπνήστε.

Όσοι γεννήθηκαν άνδρες και δεν μπορούν ή δεν θέλουν να σηκώσουν το βάρος που συνεπάγεται η αρρενωπότητα, η ευθύνη, η πειθαρχία και η αντοχή, δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Δεν μπορούν όλοι να ιδρώνουν το ίδιο. Δεν έχουν όλοι τις ίδιες αντοχές. Αυτό είναι ανθρώπινο.

Υπάρχουν άνδρες με δύναμη, αντοχή, ικανότητες και έντονη σεξουαλική παρουσία. Δεν χρειάζεται ούτε να τις επιδεικνύουν ούτε να τις κρύβουν για να γίνουν αποδεκτοί. Όπως κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να απολογείται για τις αδυναμίες του, έτσι κανείς δεν πρέπει να απολογείται και για τα ιδιαίτερα χαρίσματα που διαθέτει.

Αλλά ας κρατήσουν, αν όχι κάτι άλλο, τουλάχιστον τις άτοπες σκέψεις τους μακριά από τα πλήκτρα όταν αυτές μετατρέπονται σε δημόσια απαξίωση του ίδιου τους του φύλου.

Δεν τιμά έναν άνθρωπο να προδίδει τις αρχές του για λίγη εύνοια, για ένα βλέμμα, για μια φαντασίωση ή για μερικά likes.

Η ανάγκη για αποδοχή δεν πρέπει να γίνεται αυτοεξευτελισμός.

Και όταν η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε διαρκή απαξίωση της ανδρικής φύσης, δεν επηρεάζονται μόνο οι σημερινοί άνδρες. Επηρεάζεται και ο νεότερος άνθρωπος που παρακολουθεί, ακούει και διαμορφώνει μέσα από αυτά τα πρότυπα τη δική του αντίληψη για το τι σημαίνει να είσαι άνδρας.

Η αρρενωπότητα δεν είναι επίδειξη δύναμης, ούτε επιβολή στους άλλους. Είναι ευθύνη. Είναι αυτοκυριαρχία. Είναι να μπορείς να σταθείς όρθιος όταν οι περιστάσεις απαιτούν να σταθείς όρθιος.

Και όποιος δεν μπορεί, δεν χρειάζεται να απολογηθεί σε κανέναν.

Αλλά ας μη μετατρέπει την προσωπική του αδυναμία σε δημόσια απαξίωση εκείνων που επιλέγουν έναν διαφορετικό δρόμο.

Κάποια πράγματα, όταν επαναλαμβάνονται αρκετά, παύουν να είναι απλώς απόψεις. Γίνονται πρότυπα.

Το τίμημα δεν το πληρώνει μόνο η σημερινή γενιά.

Τα χειρότερα δεν είναι αυτά που γράφονται σήμερα. Είναι αυτά που μπορεί να θεωρηθούν φυσιολογικά αύριο.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης
Συγγραφέας
Εκαπιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας

οικογενειακή ισορροπία

Η οικογενειακή ισορροπία δεν χάνεται από τη μια στιγμή στην άλλη.

Χάνεται όταν η κακία και η πονηρία βρίσκουν χώρο να εισχωρήσουν ανάμεσα στους αδαής και ευάλωτους ανθρώπους. Όταν οι εντυπώσεις αρχίζουν να αλλοιώνονται, οι αλήθειες να παραμορφώνονται και οι αξίες να υποχωρούν μπροστά σε σκοπιμότητες.

Τότε αλλάζουν οι ισορροπίες και αρχίζει κάτι, πολλές φορές, μη αναστρέψιμο: κυριαρχεί μια δαιμονισμένη σύγχυση οι ρόλοι μπερδεύονται και τα όρια μεταξύ των ανθρώπων αρχίζουν να χάνονται.

Και το πιο επικίνδυνο δεν είναι πάντοτε ο ξένος που εισέρχεται στον κύκλο της οικογένειας, αλλά εκείνοι που του επιτρέπουν να αποκτήσει δύναμη μέσα σε αυτόν.

Ο χρόνος, όμως, έχει μια παράξενη δικαιοσύνη. Απομακρύνει ό,τι ήταν προσωρινό και αφήνει στην επιφάνεια μόνο όσα αντέχουν.

Χωρίς να ειπωθούν πολλά, κάποια στιγμή γίνεται αντιληπτό ποιος στάθηκε πραγματικά σε δυσκολίες και εμπόδια και ποιος βρέθηκε κάποτε μέσα στον κύκλο τους.

Δεν έχει καμία αξία ποιος κατάφερε τι και πως είτε με πονηριά είτε  κακόβουλα, να επηρεάσει τους άλλους.

Μετρά ποιος κράτησε την αυθεντικοτητά του όταν όλα γύρω του άρχισαν να αλλάζουν.

Γιατί οι σχέσεις μπορεί να αλλάξουν, οι άνθρωποι να απομακρυνθούν και οι ισορροπίες να ανατραπούν.

Στον επίλογο, αυτό που μένει είναι ο αδίστακτος χρόνος που αφήνει να φανεί η πραγματική αξία του καθενός.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης
Συγγραφέας
Εκαπιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας

Το σώμα πέρα από την εικόνα

 

Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, η συμμετοχή των γυναικών στα αθλητικά δρώμενα ήταν αυστηρά περιορισμένη και διέφερε ανάλογα με την πόλη-κράτος, την εποχή και το είδος της διοργάνωσης.

Στους αρχαίους ελληνικούς αγώνες, για παράδειγμα, οι γυναίκες δεν συμμετείχαν στα ανδρικά αγωνίσματα, ενώ η παρουσία τους ως θεατών ήταν περιορισμένη έως και απαγορευμένη σε ορισμένες διοργανώσεις. Οι περιορισμοί αυτοί αντανακλούσαν το κοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο της εποχής. Σύμφωνα με τον Παυσανία, οι έγγαμες γυναίκες δεν επιτρεπόταν να παρακολουθούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ στις παρθένες επιτρεπόταν η παρουσία ως θεατών.

Η ίδια η λέξη «γυμναστική» παραπέμπει στη λέξη «γυμνός», καθώς στην αρχαία Ελλάδα η αθλητική άσκηση των ανδρών γινόταν κατά κανόνα χωρίς ενδύματα. Η ανδρική γύμνια αποτελούσε αποδεκτό και χαρακτηριστικό στοιχείο της αθλητικής πρακτικής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την κοινωνική και θρησκευτική οργάνωση των αγώνων, αποτυπώνει τον έντονα ανδρικό χαρακτήρα του αθλητικού χώρου.

Στην αρχαία ελληνική αντίληψη, το γυμνό σώμα του αθλητή δεν είχε ως πρωταρχικό σκοπό τη σεξουαλική προβολή. Ήταν μέρος μιας ολόκληρης αντίληψης για την άσκηση, την πειθαρχία, την αρμονία σώματος και πνεύματος και την αγωνιστική αρετή.

Οι αγώνες στον αρχαίο ελληνικό κόσμο , ιδιαίτερα οι ιεροί πανελλήνιοι αγώνες, δεν αποτελούσαν απλώς αθλητικές διοργανώσεις με τη σύγχρονη έννοια. Εντάσσονταν σε ένα ευρύτερο θρησκευτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο και συνδέονταν με τη λατρεία των θεών. Στην Ολυμπία οι αγώνες τελούνταν προς τιμήν του Διός, στους Δελφούς οι Πύθιοι Αγώνες συνδέονταν με τη λατρεία του Απόλλωνα, στα Ίσθμια με τον Ποσειδώνα και στη Νεμέα με τον Δία. Αντίστοιχα, τα Παναθήναια στην Αθήνα ήταν η μεγάλη γιορτή προς τιμήν της Αθηνάς.

Ανάλογη σχέση ανάμεσα στη λατρεία, την κοινωνική ζωή και τους αγώνες συναντούμε και στο Δίον, την ιερή πόλη των Μακεδόνων στους πρόποδες του Ολύμπου. Έτσι, ο αθλητισμός δεν ήταν αποκομμένος από τη θρησκευτική και πολιτιστική ζωή της πόλης, αλλά αποτελούσε μέρος μιας ευρύτερης αντίληψης για την άσκηση, την αρετή, την τιμή και την προσφορά προς το θείο.

Σήμερα  το σώμα μπορεί να μετατρέπεται από φορέα αθλητικής ικανότητας σε αντικείμενο εικόνας, προβολής και εμπορευματοποίησης.

Η αξία δεν βρισκόταν απλώς στην εμφάνιση, αλλά σε όσα αυτή αντιπροσώπευε.

Το αρχαίο ελληνικό αθλητικό ιδεώδες δεν εξαντλούνταν στην εξωτερική εμφάνιση του σώματος αλλά στην καλλιέργεια της σωματικής ρώμης, της πειθαρχίας, της αγωνιστικής αρετής και της αρμονίας σώματος και πνεύματος. Στο πλαίσιο των ιερών αγώνων συνδεόταν  με την τιμή προς τους θεούς.

Ίσως  αυτή να είναι και η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην ανάδειξη και στην προβολή του σώματος.

Κωνσταντίνος Χουρίδης

Πηγές 

Παυσανίας, Ἑλλάδος Περιήγησις, V, 6.7–8 — για τους περιορισμούς στην παρουσία των γυναικών στους Ολυμπιακούς Αγώνες και την ιστορία της Καλλιπάτειρας.
Παυσανίας, Ἑλλάδος Περιήγησις, V, 16.2–4 — για τα Ηραία, τους αγώνες δρόμου των νεαρών γυναικών προς τιμήν της Ήρας.
Metropolitan Museum of Art, “Athletics in Ancient Greece” — για την αρχαία ελληνική αθλητική πρακτική, τη γύμνια των αθλητών και το πλαίσιο των Πανελλήνιων Αγώνων.
International Olympic Academy, “Ancient Olympia” — για τη σχέση άσκησης, σωματικής και πνευματικής καλλιέργειας και τη σημασία της γύμνιας στην αρχαία ελληνική γυμναστική.