Το σώμα πέρα από την εικόνα

 

Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, η συμμετοχή των γυναικών στα αθλητικά δρώμενα ήταν αυστηρά περιορισμένη και διέφερε ανάλογα με την πόλη-κράτος, την εποχή και το είδος της διοργάνωσης.

Στους αρχαίους ελληνικούς αγώνες, για παράδειγμα, οι γυναίκες δεν συμμετείχαν στα ανδρικά αγωνίσματα, ενώ η παρουσία τους ως θεατών ήταν περιορισμένη έως και απαγορευμένη σε ορισμένες διοργανώσεις. Οι περιορισμοί αυτοί αντανακλούσαν το κοινωνικό και θρησκευτικό πλαίσιο της εποχής. Σύμφωνα με τον Παυσανία, οι έγγαμες γυναίκες δεν επιτρεπόταν να παρακολουθούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ενώ στις παρθένες επιτρεπόταν η παρουσία ως θεατών.

Η ίδια η λέξη «γυμναστική» παραπέμπει στη λέξη «γυμνός», καθώς στην αρχαία Ελλάδα η αθλητική άσκηση των ανδρών γινόταν κατά κανόνα χωρίς ενδύματα. Η ανδρική γύμνια αποτελούσε αποδεκτό και χαρακτηριστικό στοιχείο της αθλητικής πρακτικής. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την κοινωνική και θρησκευτική οργάνωση των αγώνων, αποτυπώνει τον έντονα ανδρικό χαρακτήρα του αθλητικού χώρου.

Στην αρχαία ελληνική αντίληψη, το γυμνό σώμα του αθλητή δεν είχε ως πρωταρχικό σκοπό τη σεξουαλική προβολή. Ήταν μέρος μιας ολόκληρης αντίληψης για την άσκηση, την πειθαρχία, την αρμονία σώματος και πνεύματος και την αγωνιστική αρετή.

Οι αγώνες στον αρχαίο ελληνικό κόσμο , ιδιαίτερα οι ιεροί πανελλήνιοι αγώνες, δεν αποτελούσαν απλώς αθλητικές διοργανώσεις με τη σύγχρονη έννοια. Εντάσσονταν σε ένα ευρύτερο θρησκευτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο και συνδέονταν με τη λατρεία των θεών. Στην Ολυμπία οι αγώνες τελούνταν προς τιμήν του Διός, στους Δελφούς οι Πύθιοι Αγώνες συνδέονταν με τη λατρεία του Απόλλωνα, στα Ίσθμια με τον Ποσειδώνα και στη Νεμέα με τον Δία. Αντίστοιχα, τα Παναθήναια στην Αθήνα ήταν η μεγάλη γιορτή προς τιμήν της Αθηνάς.

Ανάλογη σχέση ανάμεσα στη λατρεία, την κοινωνική ζωή και τους αγώνες συναντούμε και στο Δίον, την ιερή πόλη των Μακεδόνων στους πρόποδες του Ολύμπου. Έτσι, ο αθλητισμός δεν ήταν αποκομμένος από τη θρησκευτική και πολιτιστική ζωή της πόλης, αλλά αποτελούσε μέρος μιας ευρύτερης αντίληψης για την άσκηση, την αρετή, την τιμή και την προσφορά προς το θείο.

Σήμερα  το σώμα μπορεί να μετατρέπεται από φορέα αθλητικής ικανότητας σε αντικείμενο εικόνας, προβολής και εμπορευματοποίησης.

Η αξία δεν βρισκόταν απλώς στην εμφάνιση, αλλά σε όσα αυτή αντιπροσώπευε.

Το αρχαίο ελληνικό αθλητικό ιδεώδες δεν εξαντλούνταν στην εξωτερική εμφάνιση του σώματος αλλά στην καλλιέργεια της σωματικής ρώμης, της πειθαρχίας, της αγωνιστικής αρετής και της αρμονίας σώματος και πνεύματος. Στο πλαίσιο των ιερών αγώνων συνδεόταν  με την τιμή προς τους θεούς.

Ίσως  αυτή να είναι και η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην ανάδειξη και στην προβολή του σώματος.

Κωνσταντίνος Χουρίδης

Πηγές 

Παυσανίας, Ἑλλάδος Περιήγησις, V, 6.7–8 — για τους περιορισμούς στην παρουσία των γυναικών στους Ολυμπιακούς Αγώνες και την ιστορία της Καλλιπάτειρας.
Παυσανίας, Ἑλλάδος Περιήγησις, V, 16.2–4 — για τα Ηραία, τους αγώνες δρόμου των νεαρών γυναικών προς τιμήν της Ήρας.
Metropolitan Museum of Art, “Athletics in Ancient Greece” — για την αρχαία ελληνική αθλητική πρακτική, τη γύμνια των αθλητών και το πλαίσιο των Πανελλήνιων Αγώνων.
International Olympic Academy, “Ancient Olympia” — για τη σχέση άσκησης, σωματικής και πνευματικής καλλιέργειας και τη σημασία της γύμνιας στην αρχαία ελληνική γυμναστική. 

απο την επικοινωνία στην έκθεση

 

Το 1995, όταν ήθελα να περιηγηθώ στο διαδίκτυο και να αναζητήσω πληροφορίες, ακόμη και για θέματα αγοράς και μάρκετινγκ, η σύνδεση δεν ήταν υπόθεση δευτερολέπτων. Μέσω της τηλεφωνικής γραμμής, ο χαρακτηριστικός ήχος του διαμορφωτή (modem) πυροδοτούσε τη διαδικασία ανίχνευσης σήματος για αρκετή ώρα, πολλές φορές ακόμη και για ένα λεπτό, μέχρι να αποκατασταθεί η σύνδεση.

Ήταν μια διαφορετική εποχή του διαδικτύου.

Σε δημόσιους ιστοχώρους (forum) η συμμετοχή γινόταν συνήθως με ένα ψευδώνυμο ή ένα όνομα χρήστη. Οι άνθρωποι συζητούσαν, αντάλλασσαν απόψεις, ζητούσαν συμβουλές, μοιράζονταν γνώσεις και δημιουργούσαν νέες γνωριμίες. Δεν υπήρχαν ακόμη οι σημερινές ψηφιακές εξέδρες (πλατφόρμες) κοινωνικής δικτύωσης, τα δημόσια προφίλ, οι αναρτήσεις εικόνων και η διαρκής παρουσία της προσωπικής ζωής μπροστά σε ένα απροσδιόριστο διαδικτυακό κοινό.

Υπήρχε επικοινωνία χωρίς απαραίτητα να υπάρχει έκθεση.

Με την εξάπλωση των κοινωνικών δικτύων, η ψηφιακή πραγματικότητα άρχισε να μεταβάλλεται. Το ψηφιακό περιβάλλον  διεύρυνε εντυπωσιακά τις δυνατότητες επικοινωνίας, γνωριμίας και προβολής. Ένας άνθρωπος μπορούσε πλέον να δημιουργήσει τη δική  του ταυτότητα, να παρουσιάσει τη δραστηριότητά του, να δημοσιεύσει εικόνες και κείμενα και να επικοινωνήσει με ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η δυνατότητα αυτή ήταν πρωτόγνωρη. Ήταν όμως και η αρχή μιας νέας σχέσης του ανθρώπου με την εικόνα του. Από την επικοινωνία περάσαμε σταδιακά στην προβολή. Από το προφίλ στην ψηφιακή ταυτότητα. Από την ανάρτηση στην καθημερινή παρουσία. Και από την απλή γνωριμία, στην ανάγκη για διαρκή αναγνώριση μέσω αντιδράσεων, σχολίων και ακολούθων.

Βέβαια, η δημόσια παρουσία δεν είναι από μόνη της κάτι αρνητικό. Το πρόβλημα δεν είναι η προβολή ενός προσώπου αλλά τι υπηρετεί.. Ένα δημόσιο πρόσωπο, ένας καλλιτέχνης, ένας συγγραφέας ή ένας δημιουργός έχει εύλογο λόγο να παρουσιάζει το έργο του, τη δραστηριότητά του ή ακόμη και στιγμές της καθημερινότητάς του, όταν αυτές συνδέονται με τη δημόσια εικόνα και τη δημιουργική του πορεία. Η προβολή μπορεί να υπηρετεί την τέχνη, την ενημέρωση, την επαγγελματική δραστηριότητα ή την επικοινωνία με το κοινό.

Το ζήτημα αρχίζει όταν δεν προβάλλεται πλέον κάτι επειδή έχει αξία, αλλά η ίδια η προβολή αποκτά αξία. Όταν η καθημερινότητα μετατρέπεται σε διαρκές περιεχόμενο, η προσωπική ζωή σε δημόσια εικόνα και η παρουσία σε μια συνεχή αναζήτηση ορατότητας, αντιδράσεων και επιβεβαίωσης.

Σε αυτό το σημείο η προβολή παύει να είναι απλώς ένα μέσο επικοινωνίας και αρχίζει να γίνεται σκοπός από μόνη της. Έτσι η τεχνολογία παύει να είναι μόνο εργαλείο επικοινωνίας και μετατρέπεται σε καθρέπτη της ανθρώπινης ανάγκης για ορατότητα.

Και το ουσιαστικό ερώτημα που τίθεται πλέον καθαρά και εύλογα:

Πότε η επικοινωνία παύει να είναι επικοινωνία και μετατρέπεται σε έκθεση;

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας

Συντονιστής Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας

 

25 χρόνια από την 11η Σεπτεμβρίου

 

Η μνήμη της 11ης Σεπτεμβρίου εξακολουθεί να αποτυπώνει το δράμα των πρώτων δεκαετιών της νέας χιλιετίας· μιας εποχής που σημαδεύτηκε από πολέμους, καταστροφές και βαθιές ανατροπές, με βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές αλλά και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες σε παγκόσμια κλίμακα. Συνθήκες που, σε πολλές περιοχές του πλανήτη, επανέφεραν κοινωνίες αντιμέτωπες με τη φτώχεια, την ανασφάλεια και την εξαθλίωση.

Οι συγκλονιστικές στιγμές που βίωσαν οι άνθρωποι εγκλωβισμένοι στους ορόφους του Βόρειου και του Νότιου Πύργου, μετά τις αεροπορικές επιθέσεις, ανέδειξαν με τον πιο τραγικό τρόπο πόσο αβέβαιη μπορεί να γίνει η ανθρώπινη σωτηρία όταν μια καταστροφή ξεπερνά κάθε δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης.

Και ενώ άνθρωποι προσπαθούσαν να βρουν έναν δρόμο διαφυγής ή περίμεναν απεγνωσμένα βοήθεια, ο υπόλοιπος πλανήτης παρακολουθούσε κυριολεκτικά με κομμένη την ανάσα. Ήταν μια παγκόσμια στιγμή αγωνίας, μπροστά σε μια καταστροφή που εξελισσόταν ζωντανά μπροστά στα μάτια δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι συνθήκες στο σημείο ήταν ακραίες. Η πυρκαγιά, οι υψηλές θερμοκρασίες, ο πυκνός καπνός, τα προϊόντα καύσης και, στη συνέχεια, η κατάρρευση των κτιρίων δημιούργησαν ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο ακόμη και οι προσπάθειες εκείνων που έσπευσαν να σώσουν ζωές μετατράπηκαν σε αγώνα πέρα από τα ανθρώπινα όρια.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, ακόμη θλίβομαι όταν παρακολουθώ σκηνές από εκείνο το τραγικό πρωινό.

Χιλιάδες αθώοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσά τους και άνθρωποι που δεν δίστασαν να σπεύσουν προς τον κίνδυνο για να προσφέρουν βοήθεια — πυροσβέστες, αστυνομικοί, διασώστες και απλοί πολίτες — και πολλοί από αυτούς χάθηκαν μέσα στα συντρίμμια.

Η 11η Σεπτεμβρίου δεν είναι μόνο μια ημερομηνία στην Ιστορία.

Είναι μια οδυνηρή υπενθύμιση του πόσο εύθραυστη μπορεί να αποδειχθεί η ανθρώπινη ζωή μέσα σε λίγες μόνο στιγμές· αλλά και του πόσο μακρύ μπορεί να είναι το αποτύπωμα μιας καταστροφής στις κοινωνίες, στην οικονομία και στην ίδια την πορεία της ανθρωπότητας.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η μνήμη παραμένει.

Μνήμη και τιμή στις ψυχές που χάθηκαν και σε όλους εκείνους που στάθηκαν απέναντι στην καταστροφή για να σώσουν μια ανθρώπινη ζωή.

Τα σημάδια μιας εποχής

 
Χαίρε Σιγισμούνδε,

ο φιλικός και επικοινωνιακός ηγέτης της AfD στη γερμανική Σαξονία-Άνχαλτ, που κατέγραψε ένα ιστορικά υψηλό εκλογικό αποτέλεσμα.

Ήταν άραγε αναμενόμενο να ανάψει ξανά η «σπίθα» μιας χαμένης Γερμανικής Αυτοκρατορίας, σχεδόν έναν αιώνα μετά την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού;

Και αυτή τη φορά όχι από τη Βαυαρία, αλλά από ένα κρατίδιο της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, μιας περιοχής που μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο βρέθηκε υπό σοβιετική επιρροή και γνώρισε επί δεκαετίες ένα διαφορετικό πολιτικό και κοινωνικό σύστημα.
Σήμερα, η AfD παρουσιάζεται από τους πολιτικούς της αντιπάλους ως κόμμα του δεξιού άκρου του πολιτικού φάσματος και ως αντισυστημική δύναμη.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το ενδιαφέρον:
Όταν ένα κόμμα χαρακτηρίζει όλα τα υπόλοιπα «συστημικά», δημιουργείται η αντίληψη ότι, παρά τις μεταξύ τους διαφορές, όλα ανήκουν στο ίδιο πολιτικό σύστημα.

Πώς συνέβη αυτό;

• Το μεταναστευτικό.
• Ο φόβος για την ασφάλεια.
• Η οικονομική και κοινωνική δυσαρέσκεια.
• Η απογοήτευση από την κυβερνητική πολιτική.
• Η γενικότερη δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα.

Και εδώ προκύπτει ένας ιστορικός παραλληλισμός που αξίζει να εξεταστεί ,όχι ως εξίσωση δύο εποχών, αλλά ως
σύγκριση διαφορετικών τρόπων πολιτικής κινητοποίησης.

Αν ο σημερινός πολιτικός κερδίζει τον ψηφοφόρο με το χαμόγελο, την προσιτή εικόνα, την άμεση επικοινωνία και την υπόσχεση ότι «θα μιλήσει όπως ο απλός άνθρωπος», ο Χίτλερ της δεκαετίας του 1930 χρησιμοποίησε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον: μαζική συστηματική διάδοση ιδεών με σκοπό να επηρεαστούν οι άνθρωποι, πολιτικό εκφοβισμό, οργανωμένη βία και την αξιοποίηση της βαθιάς κρίσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.

Το αποτέλεσμα, όμως, μας υπενθυμίζει κάτι σημαντικό:
Η μορφή της πολιτικής πειθούς αλλάζει μαζί με την εποχή.

Η πολιτική σκηνή του 20ού αιώνα είχε τις μαζικές συγκεντρώσεις, τις αφίσες, το ραδιόφωνο και την οργανωμένη προπαγάνδα.

Η σημερινή έχει την τηλεόραση, τα κοινωνικά δίκτυα, την προσωπική εικόνα, το χαμόγελο, το σύντομο μήνυμα και την άμεση
επικοινωνία με τον ψηφοφόρο.

Δεν σημαίνει ότι οι ιδέες ή οι ιστορικές συνθήκες είναι ίδιες.

Σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο ένα πολιτικό μήνυμα εισέρχεται στη συνείδηση μιας κοινωνίας έχει αλλάξει.

Και ίσως αυτό είναι το πραγματικό μάθημα της ιστορίας:
Δεν χρειάζεται να επαναληφθεί η ίδια εικόνα για να επανεμφανιστούν παρόμοιοι πολιτικοί μηχανισμοί.

Κωνσταντίνος Χουρίδης

Ο Δευκαλίων, ο Ἕλλην, ο Γραικός και ο Μακεδών

 

Η αρχαία γενεαλογική παράδοση μέσα από τον Ησίοδο, τον Πίνδαρο , τον Στράβων και τον Απολλώνιο

καλλιτεχνική αναπαράσταση  σύμφωνα με την αισθητική και οπτική παράδοση της αρχαίας ελληνικής τέχνης

Μετά τον μεγάλο κατακλυσμό, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική παράδοση, ο Δευκαλίων και η Πύρρα έγιναν η απαρχή μιας νέας ανθρώπινης γενιάς. Από τη γενεαλογία τους ξεδιπλώνεται ένα από τα σημαντικότερα μυθολογικά σχήματα της αρχαίας Ελλάδας: η γενεαλογία του Ἕλληνος, του επώνυμου γενάρχη των Ἑλλήνων.

Ο Ησίοδος, στον Κατάλογο Γυναικών, συνδέει τον Ἕλληνα με τον Δευκαλίωνα και την Πύρρα. Από τον Ἕλληνα προέρχονται οι τρεις μεγάλοι γενεαλογικοί κλάδοι:

Ο Ἕλλην και οι τρεις βασικοί γενεαλογικοί κλάδοι

Ο Ἕλλην αποτελεί τον σημαντικότερο επώνυμο πρόγονο στο γενεαλογικό σύστημα που εξηγεί μυθολογικά τη συγγένεια των κυριότερων ελληνικών γενών.

Στον Κατάλογο Γυναικών συνδέεται με τρεις γιους:

Δῶρος – Ξοῦθος – Αἴολος.

Από αυτούς διαμορφώνεται το γνωστό μυθολογικό σχήμα:

Ἕλλην

→ Δῶρος → Δωριεῖς

→ Ξοῦθος → Ἴων και Ἀχαιός → Ἴωνες και Ἀχαιοί

→ Αἴολος → Αἰολεῖς

Η παράδοση αυτή αναπτύσσεται ακόμη περισσότερο στη μεταγενέστερη μυθογραφία. Στην Βιβλιοθήκη του Απολλοδώρου ο Ξούθος παρουσιάζεται ως πατέρας του Ίωνος και του Αχαιού.

Επομένως, ο Ἕλλην δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ιστορικός ιδρυτής ενός ενιαίου ελληνικού κράτους ή έθνους. Είναι μυθικός επώνυμος γενάρχης, μέσω του οποίου η παράδοση εξηγεί τη συγγένεια και την κοινή ονομασία των διαφόρων ελληνικών γενών.

Ο Δώρος συνδέεται με τους Δωριείς, ο Ξούθος με τον Ίωνα και τον Αχαιό και ο Αίολος με τους Αιολείς. Έτσι η μυθολογική παράδοση δημιουργεί έναν κοινό γενεαλογικό κορμό για σημαντικά ελληνικά γένη.

Στον ίδιο ευρύτερο μυθολογικό κύκλο συναντούμε τη Θυία, η οποία συνδέεται με τον Δία. Από την ένωσή τους γεννιούνται ο Μάγνης και ο Μακεδών.

Ο Ησίοδος χαρακτηρίζει τον Μακεδόνα:

«Μακεδόνα θ’ ἱππιοχάρμην»

και τοποθετεί τον ίδιο και τον Μάγνη:

«περὶ Πιερίην καὶ Ὄλυμπον»

δηλαδή στην περιοχή γύρω από την Πιερία και τον Όλυμπο.

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της αρχαίας παράδοσης. Ο Μακεδών δεν εμφανίζεται απλώς ως ένα όνομα· λειτουργεί ως επώνυμος μυθικός πρόγονος, μέσω του οποίου η παράδοση εξηγεί το όνομα της Μακεδονίας και των Μακεδόνων.

Ο Μάγνης λειτουργεί αντίστοιχα ως επώνυμος πρόγονος των Μαγνήτων.

Η αρχαία παράδοση γνωρίζει και έναν ακόμη σημαντικό επώνυμο πρόγονο: τον Γραικό.

Το όνομα αυτό έχει ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Η παράδοση των Γραικών συνδέθηκε αργότερα με τη λατινική ονομασία Graeci, από την οποία προέρχονται πολλές μεταγενέστερες ευρωπαϊκές ονομασίες των Ελλήνων.

Έτσι, στην αρχαία παράδοση συναντούμε δύο διαφορετικές επωνυμικές οδούς: 

Ἕλλην και Γραικός: δύο ονόματα, όχι δύο διαφορετικοί λαοί !

Ἕλλην → Ἕλληνες και Γραικός → Γραικοί → Graeci.

Οι αρχαίοι δεν μιλούσαν για δύο διαφορετικούς λαούς, έναν «ελληνικό» και έναν «γραικικό». Πρόκειται για διαφορετικές ονομασίες και γενεαλογικής ερμηνείας που συνδέθηκαν με τον ελληνικό κόσμο.

Ο Μακεδών συγγενής του Ἕλληνος

Αν ακολουθήσουμε τη γενεαλογική παράδοση που συνδέει τον Ἕλληνα και τη Θυία με τον Δευκαλίωνα, τότε το σχήμα μπορεί να αποδοθεί:

Δευκαλίων

├── Ἕλλην
└── Θυία
　　　└── με τον Δία → Μακεδών

Άρα ο Μακεδών δεν είναι πρώτος ξάδελφος του Ἕλληνος. Στο συγκεκριμένο γενεαλογικό σχήμα, ο Ἕλλην και η Θυία είναι αδέλφια και ο Μακεδών είναι ανιψιός του Ἕλληνος.

Η διατύπωση αυτή αφορά βέβαια μυθολογική γενεαλογία και όχι ιστορικά αποδεδειγμένη συγγένεια.

αρχαία γεωγραφία

Η παράδοση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον όταν τη συγκρίνουμε με τον Στράβωνα.

Ο Στράβων, πολλούς αιώνες μετά τον Ησίοδο, εξετάζει τη Μακεδονία μέσα από την ιστορικογεωγραφική και εθνογραφική παράδοση. Αναφέρεται στην Πιερία, στον Όλυμπο και στους Πίερες, αλλά και στους διαφορετικούς πληθυσμούς που συνδέθηκαν ιστορικά με την περιοχή.

Έτσι μπορούμε να δούμε δύο διαφορετικά επίπεδα:

Ο Ησίοδος μας παραδίδει τη μυθολογική γεωγραφία του Μακεδόνος.

Ο Στράβων μας παραδίδει την ιστορικογεωγραφική εικόνα της Μακεδονίας.

Και τα δύο είναι σημαντικά, αλλά δεν πρέπει να συγχέονται.

Ο Πίνδαρος και ο Δευκαλίων

Ο μύθος του Δευκαλίωνα εμφανίζεται και στον Πίνδαρο. Στην 9η Ολυμπιόνικη Ωδή, ο ποιητής χρησιμοποιεί την παράδοση του Δευκαλίωνα και της Πύρρας στο πλαίσιο της γενεαλογικής παράδοσης της Οπούντιας Λοκρίδας.

Η 9η Ολυμπιόνικη δεν είναι «ένατο βιβλίο» ούτε «ένατη Ολυμπιάδα». Είναι η ένατη ωδή της συλλογής των Ολυμπιόνικων του Πινδάρου, ποιημάτων που συνδέονται με νικητές των Ολυμπιακών Αγώνων.

Η μαρτυρία αυτή δείχνει πόσο βαθιά ριζωμένος ήταν ο μύθος στις διαφορετικές τοπικές παραδόσεις του ελληνικού κόσμου.

Το μυθολογικό γενεαλογικό δέντρο απο τις αρχαίες πηγές

Δευκαλίων – Πύρρα

→ Ἕλλην
→ Δῶρος – Ξοῦθος – Αἴολος

Δευκαλίων – Θυία

→ με τον Δία
→ Μάγνης – Μακεδών

ενώ παράλληλα η αρχαία παράδοση διατηρεί και τον Γραικό ως επώνυμη μορφή που συνδέθηκε με την ονομασία των Γραικών.

→ Πανδώρα + Ζεύς → Γραικός

Το ενδιαφέρον αυτών των παραδόσεων δεν βρίσκεται μόνο στο εάν τα πρόσωπα αυτά υπήρξαν ιστορικά. Η πραγματική τους αξία βρίσκεται στο ότι μας αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι Έλληνες αντιλαμβάνονταν τη συγγένεια λαών, γενών, τόπων και ονομάτων.

Ο Ἕλλην, ο Γραικός, ο Μακεδών και ο Μάγνης λειτουργούν μέσα σε αυτή την παράδοση ως επώνυμοι γενάρχες.

Και η αναφορά του Ησιόδου στον Μακεδόνα ως:

«Μακεδόνα θ’ ἱππιοχάρμην»

που κατοικεί «περὶ Πιερίην καὶ Ὄλυμπον», αποτελεί μία από τις παλαιότερες λογοτεχνικές μαρτυρίες που συνδέουν μυθολογικά το όνομα του Μακεδόνος με τον χώρο της Πιερίας και του Ολύμπου.

Αυτό είναι το σημείο όπου ο μύθος συναντά την αρχαία γεωγραφική μνήμη.

 

---

Πηγές:
Ησίοδος, Κατάλογος Γυναικών, σωζόμενα αποσπάσματα.
Πίνδαρος, Ολυμπιόνικη Θ΄.
Απολλώνιος ο Ρόδιος, Ἀργοναυτικά και αρχαία σχολιαστική παράδοση.
Στράβων, Γεωγραφικά, Ζ΄

Υποθετική καλλιτεχνική απεικόνιση των αρχαίων συγγραφέων Ησιόδου, Πινδάρου, Στράβωνα και Απολλωνίου του Ροδίου.

Τημενίδαι ΧΟΥΡΟΝ — Μια μαχητική συνάντηση που συνεχίζει να γράφει τη δική της ιστορία

 

Δύο μήνες πέρασαν σχεδόν από την 5η Ιουλίου 2026, ημέρα κατά την οποία πραγματοποιήθηκε στην όμορφη Κατερίνη, στην Πιερία της Κεντρικής Μακεδονίας, το 9ο καλοκαιρινό Φεστιβάλ Πολεμικών Τεχνών «Τημενίδαι ΧΟΥΡΟΝ».

Εννέα χρόνια δημιουργίας, προσπάθειας, συνεργασίας και συνεχούς παρουσίας.Και κάθε φορά, αυτό που μένει δεν είναι μόνο η εικόνα μιας εκδήλωσης.

Είναι οι άνθρωποι.

Εξαίρετοι δάσκαλοι και εκπαιδευτές, μαζί με τις σχολές και τους μαθητές τους, μας τιμούν διαχρονικά με την παρουσία τους, ταξιδεύοντας από την Κύπρο, την Κρήτη, τη Θράκη, την Ήπειρο, την ευρύτερη Ελληνική Μακεδονία, τη Θεσσαλονίκη, τη Θεσσαλία, την Αιτωλία, την Πελοπόννησο και την Αττική, δημιουργώντας κάθε χρόνο μια ξεχωριστή συνάντηση ανθρώπων που υπηρετούν τις πολεμικές τέχνες.

Σε όλους αυτούς τους δασκάλους εκφράζω τον απόλυτο σεβασμό μου και τις θερμότερες ευχαριστίες μου.
Γιατί πίσω από κάθε παρουσία υπάρχει χρόνος, κόπος, μετακίνηση, προετοιμασία και κυρίως η διάθεση να μοιραστεί ο καθένας ένα κομμάτι από τη γνώση και την εμπειρία του.

Η φιλοσοφία του «Τημενίδαι ΧΟΥΡΟΝ» βασίζεται στον σεβασμό, στην ευγένεια, στην πειθαρχία και στην αμοιβαία εκτίμηση.

Και αυτά δεν είναι απλώς λόγια που γράφονται σε μια αφίσα· είναι προϋποθέσεις για να μπορεί μια τέτοια συνάντηση να συνεχίζει να υπάρχει. Όπως τιμούμε κάθε δάσκαλο που μας τιμά με την παρουσία και τη στάση του, έτσι γνωρίζουμε και πότε μια συμπεριφορά ξεπερνά τα όρια που έχουμε θέσει.

Η φιλοξενία είναι επιλογή μας, όχι υποχρέωσή μας, και η συμμετοχή στο Φεστιβάλ προϋποθέτει σεβασμό προς τον θεσμό, τους διοργανωτές και όλους τους συμμετέχοντες

Γνωρίζουμε όλοι τη δύσκολη περίοδο που μας συγκλόνισε στις αρχές της δεκαετίας του 2020. Μια περίοδο που μας ανάγκασε να σταματήσουμε, να επανεξετάσουμε πολλά και να αναδιοργανωθούμε.
Όμως ο μαχητής δεν κρίνεται μόνο όταν όλα είναι εύκολα.
Κρίνεται όταν πρέπει να σηκωθεί ξανά.

Τούτη τη χρονιά αποδείξαμε για ακόμη μία φορά, με σθένος, πειθαρχία και επιμονή, ότι μπορούμε να σταθούμε γερά στα πόδια μας και να συνεχίσουμε.
Εμείς που κάποτε στεκόμασταν ως μαθητές απέναντι στους δασκάλους μας, σήμερα έχουμε την ευθύνη να στεκόμαστε ως εκπαιδευτές απέναντι στη νέα γενιά.

Και αυτή ίσως είναι μία από τις μεγαλύτερες ευθύνες ενός δασκάλου:

-να μεταφέρει όχι μόνο τεχνικές και γνώσεις αλλά νοοτροπία.
-να μάθει στον νέο άνθρωπο ότι η δυσκολία δεν σημαίνει τέλος.
-ότι η αποτυχία δεν σημαίνει ήττα.
-ότι ο στόχος μπορεί να είναι μακρινός αλλά με υπομονή, επιμονή, πειθαρχία και συνέπεια, μπορεί να γίνει πραγματικότητα.

Χωρίς παρέκκλιση από τον στόχο.
Αυτό είναι για μένα η πραγματική ικανοποίηση του δασκάλου.

Να βλέπει τη νέα γενιά να αποκτά αυτοπεποίθηση, να δυναμώνει το σώμα και το πνεύμα της και, πάνω απ’ όλα, να μαθαίνει να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής με αξιοπρέπεια και θάρρος.

Αυτό μας κάνει κι εμάς δυνατότερους.

Τα θερμά μου ευχαριστήρια είναι αυτονόητα προς την Ελληνική Ομοσπονδία Πολεμικών Τεχνών και τον Δήμο Κατερίνης, που συμβάλλουν διαχρονικά στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης.

Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ απευθύνω επίσης στους σταθερούς φίλους και επιχειρηματίες που στηρίζουν με κάθε τρόπο αυτή την προσπάθεια και με βοηθούν να φέρω εις πέρας τις απαιτήσεις που συνοδεύουν μια διοργάνωση αυτού του μεγέθους.

Και φυσικά, ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους δασκάλους, εκπαιδευτές και μαθητές που αποτελούν την ψυχή των «Τημενίδαι ΧΟΥΡΟΝ».

Εννέα χρόνια μετά, συνεχίζουμε.

Όχι απλώς για να πραγματοποιούμε ένα ακόμη Φεστιβάλ.

Αλλά για να κρατάμε ζωντανή μια συνάντηση ανθρώπων που πιστεύουν στη δύναμη της γνώσης, της πειθαρχίας, της αλληλοεκτίμησης και της συνεχούς προσπάθειας.

Με τιμή,

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ε. ΧΟΥΡΙΔΗΣ
Συγγραφέας – Συντονιστής «Τημενίδαι ΧΟΥΡΟΝ»
Προγραμματιστής Εφαρμογών
Εκπαιδευτής Μαχητικών Τεχνών & Αυτοάμυνας
HURONBOXING

Η Ωρίμανση

Κάποια στιγμή στη ζωή του ο άνθρωπος πρέπει να βρει το σθένος να σταματήσει να αποφεύγει τον εαυτό του.

Όταν είναι έτοιμος να δει τα ψέματα που λέει στον εαυτό του, τότε ίσως έχει κάνει το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς την ωρίμανση. Η οποία δεν βρίσκεται μόνο στα χρόνια που περνούν, αλλά στην ικανότητά μας να αντέχουμε την αλήθεια και να έχουμε την υπομονή να σταθούμε απέναντί της με ειλικρίνεια.

Κάθε φορά που κάτι μας πληγώνει, κάθε φορά που κάποιος μας θυμώνει, μας απογοητεύει ή μας προκαλεί, αξίζει να κάνουμε μια παύση και να ρωτήσουμε τον εαυτό μας:

«Αυτό που κάνει ο άλλος είναι αντανάκλαση του εαυτού μου ή του δικού του εαυτού;»

Οι πράξεις των ανθρώπων είναι, πρώτα απ’ όλα, αντανάκλαση του δικού τους εσωτερικού κόσμου. Όταν κάποιος εκφράζει αγάπη και σεβασμό, καλοσύνη ή γενναιοδωρία, φανερώνει ποιος είναι. Όταν εκφράζει φθόνο, κακία, περιφρόνηση ή μίσος, πάλι φανερώνει ποιος είναι.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε την αυτοκριτική. Το αντίθετο. Χρειάζεται να έχουμε το θάρρος να διακρίνουμε πότε η συμπεριφορά του άλλου ανήκει πραγματικά στον ίδιο και πότε εμείς οφείλουμε να κοιτάξουμε βαθύτερα τον δικό μας εαυτό.

Αν θέλουμε να συνεχίσουμε τη ζωή μας με «σώας τας φρένας», πρέπει να μάθουμε να βλέπουμε τα πράγματα χωρίς να παραμορφώνονται από τον φόβο, τον εγωισμό και την ανάγκη να έχουμε πάντοτε δίκιο.

Η βαθύτερη δίψα της ψυχής είναι για πνεύμα, νόημα και αξία και όχι για την προσωρινή ευχαρίστηση. Ο άνθρωπος κάποια στιγμή κουράζεται να κυνηγά μόνο αυτό που τον ευχαριστεί στιγμιαία και αρχίζει να αναζητά αυτό που έχει ουσία. Αναζητά κάτι που μπορεί να τον κάνει καλύτερο, να του δώσει κατεύθυνση και να αφήσει πίσω του κάτι περισσότερο από μια πρόσκαιρη ικανοποίηση.

Το καλό και το κακό λειτουργούν σαν μαγνήτες και αναμεταδότες. Αυτό που εκπέμπουμε δεν μένει πάντοτε μόνο σε εμάς. Μεταδίδεται στους ανθρώπους γύρω μας και πολλές φορές επιστρέφει με τρόπους που δεν μπορούμε να προβλέψουμε.

Το καλό, όταν πηγάζει από καθαρή πρόθεση, έχει μια ιδιαίτερη δύναμη. Διαχέεται σαν τον άνεμο. Αγγίζει ανθρώπους που ίσως δεν γνωρίζουμε καν και μπορεί να συμβάλει σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς.

Γι’ αυτό πιστεύω πως η εσωτερική εργασία του ανθρώπου δεν τελειώνει ποτέ.

Να παρατηρεί τον εαυτό του.

Να αναγνωρίζει τα λάθη του.

Να αντέχει την αλήθεια.

Να μην κρύβεται πίσω από δικαιολογίες.

Και όταν πραγματικά έχει αδικήσει κάποιον, να μπορεί να πει:

«Συγγνώμη».

Το «συγγνώμη» χωρίς προσωπική ευθύνη είναι απλώς μια λέξη.

Η πραγματική συγγνώμη απαιτεί την αναγνώριση της πράξης, την αποδοχή της ευθύνης και τον απόλυτο σεβασμό απέναντι στον άνθρωπο που μπορεί να πληγώσαμε.

Η μεγαλύτερη μορφή δύναμης δεν είναι να μπορώ να επιβληθώ στους άλλους. Είναι να μπορώ να σταθώ απέναντι στον εαυτό μου χωρίς να χρειάζεται να τον προστατεύσω από την αλήθεια.

Γιατί όταν είμαι έτοιμος να αντικρίσω την αλήθεια για τον εαυτό μου, τότε αρχίζει πραγματικά η ωρίμανση.

Τότε αρχίζει ο δρόμος της αλλαγής

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας

Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας