Η δύναμη της ειρήνης

Την τελευταία εβδομάδα άκουσα τη λέξη «πόλεμος» περισσότερες φορές απ’ όσες μπορώ να θυμηθώ. Στα δελτία ειδήσεων, στις αναλύσεις, στα πάνελ, στα έκτακτα. Η λέξη επαναλαμβάνεται με τέτοια ένταση ώστε να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του υποσυνείδητου. Η λέξη «ειρήνη»..ακούγεται σπάνια.

Η συνεχής αναπαραγωγή μιας απειλής δεν είναι ουδέτερη πράξη. Η γλώσσα διαμορφώνει αντίληψη, η αντίληψη διαμορφώνει στάση και η στάση διαμορφώνει κοινωνική συμπεριφορά. Όταν ο δημόσιος λόγος κατακλύζεται από σενάρια σύρραξης, καταστροφής και κλιμάκωσης, ο φόβος παύει να είναι παροδικό συναίσθημα και γίνεται μόνιμο υπόστρωμα.

Τα τελευταία χρόνια βιώσαμε μια περίοδο παγκόσμιας αβεβαιότητας. Η κοινωνία δοκιμάστηκε, η εμπιστοσύνη κλονίστηκε, οι αντοχές μειώθηκαν. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαχείριση της πληροφορίας αποκτά τεράστια σημασία. Όταν όμως η ενημέρωση μετατρέπεται σε διαρκή δραματοποίηση, γεννάται εύλογα το ερώτημα: Υπηρετείται υπό αυτές τις συνθήκες όντως ψυχραιμία ή καλλιεργείται μόνιμα ο φόβος της ανασφάλειας;

Κάποιοι ίσως σκεφτούν ότι, επειδή διδάσκω πολεμικές τέχνες, είναι παράδοξο να μιλώ για ειρήνη. Ακριβώς αυτή η εμπειρία με κάνει να κατανοώ τη δύναμη και τον κίνδυνο της βίας και γι’ αυτό θεωρώ την ειρήνη τόσο σημαντική. Η εκπαίδευση στις πολεμικές τέχνες δεν διδάσκει την επίθεση, αλλά την αυτοπειθαρχία και τον έλεγχο και η ειρήνη ξεκινά πάντα από τον έλεγχο του εαυτού.

Σε μια πόλη των 150.000 κατοίκων, περίπου 3.000 άνθρωποι ( δηλαδή το 2 % των κατοίκων) ασχολούνται ενεργά με πολεμικές τέχνες. Μικρό ποσοστό σε σχέση με τον συνολικό πληθυσμό, αλλά η επίδρασή τους είναι μεγάλη. Διδάσκουν αυτοπειθαρχία, σεβασμό και έλεγχο, αξίες που υπερβαίνουν τις σχολές και βοηθούν στη δημιουργία πιο ώριμων και ψύχραιμων κοινοτήτων.

Η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι σύνθετη και σκληρή. Συγκρούσεις, ενεργειακές ανακατατάξεις, ανταγωνισμοί ισχύος, όλα αυτά είναι υπαρκτά. Όμως η διαρκής προβολή του χειρότερου σεναρίου δεν ενισχύει την κοινωνική ωριμότητα, αντίθετα τροφοδοτεί τον πανικό. Και ο πανικός είναι κακός σύμβουλος, τόσο για τους πολίτες όσο και για τις ηγεσίες.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το πώς η εικόνα της καταστροφής γίνεται καθημερινό θέαμα. Μικροί και μεγάλοι εκτίθενται σε σκηνές ολέθρου σαν να πρόκειται για κανονικότητα. Ένα αναπόφευκτο  σοκ που αντικαθίσταται από εξοικείωση. Κι αυτό είναι ίσως πιο επικίνδυνο από τον ίδιο τον φόβο.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν υπάρχουν απειλές. Υπάρχουν. Το ερώτημα είναι ποια ευθύνη αναλαμβάνει ο δημόσιος λόγος απέναντι στην κοινωνία. Η ενημέρωση οφείλει να φωτίζει, όχι να φανατίζει. Να εξηγεί και να προάγει τη νηφαλιότητα κι όχι να την υπονομεύει.

Σε περιόδους έντασης, η λέξη «ειρήνη» πρέπει να αρθρώνεται καθαρά και επίμονα. Οι κοινωνίες δεν χρειάζονται περισσότερο φόβο, χρειάζονται περισσότερη υπευθυνότητα.

Ας αναλογιστούμε, λοιπόν, όχι μόνο ποιος μιλά για πόλεμο, αλλά και ποιος εργάζεται ουσιαστικά για την ειρήνη. Αυτό που επιδιώκω με το κείμενο είναι να υπενθυμίσω ότι, ακόμα και μέσα στην καθημερινή ένταση και την υπερβολική προβολή φόβου, η επιλογή να καλλιεργούμε ειρήνη, σεβασμό και αυτοέλεγχο μπορεί να διαμορφώσει καλύτερες κοινωνίες και να εμπνεύσει τις νέες γενιές.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής-Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών Αυτοάμυνας

Μάτριξ - Το κρίσιμο σημείο

 

Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο ότι οι νέοι «ζουν μέσα στο σύστημα», αλλά ότι το σύστημα έχει καταφέρει κάτι διαφορετικό από το παρελθόν. Δεν επιβάλλεται με φόβο ή καταστολή αλλά με ευχαρίστηση, ευκολία και ταύτιση. Η χειραγώγηση σήμερα δεν λέει «υπάκουσε» λέει «αυτό είσαι». 

Όταν η ταυτότητα, η κοινωνική αποδοχή και η αυτοεκτίμηση χτίζονται μέσα από έτοιμα πρότυπα τότε η αντίσταση μοιάζει όχι απλώς δύσκολη, αλλά και περιττή. Οι παλαιότεροι συχνά αναφέρονται για άλλες εποχές και κατηγορούν τους νέους για αδιαφορία. Όμως το πραγματικό χάσμα δεν είναι ηλικιακό, είναι βιωματικό. Δεν μεταδόθηκε ποτέ στους νέους το γιατί άξιζε να αναζητάς το ουσιαστικό. 

Η μεγαλύτερη επιτυχία αυτού του συστήματος δεν είναι η καταστολή αλλά η εσωτερίκευση. Όταν η χειραγώγηση μεταμφιέζεται σε επιλογή τότε παύει να γίνεται αντιληπτή ως πρόβλημα. Όταν όλα είναι «ίσα», τότε τίποτα δεν είναι πραγματικά σημαντικό. Και έτσι η ποιότητα, στη σκέψη, στην τέχνη, στον λόγο, στις σχέσεις δεν πολεμιέται, απλώς χάνεται μέσα στον θόρυβο.

Εδώ ακριβώς λησμονείται και το κριτήριο ποιότητας. Η ποιότητα απαιτεί σύγκριση, μνήμη και βάθος. Αν όμως όλα ισοπεδώνονται σε στιγμιαία εικόνα, σε αριθμούς προβολών ή σε αλγοριθμική «αξία», τότε το ουσιαστικό και το επιφανειακό μοιάζουν ισότιμα. Δεν είναι ότι οι νέοι δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την ποιότητα, είναι ότι δεν τους δίνεται λόγος να το κάνουν.

Οι νέοι πείθονται από ανθρώπους που ζουν διαφορετικά όχι από ανθρώπους που απλώς μιλούν. Συζητήσεις, τέχνη, εργασία με ποιότητα, πραγματικές σχέσεις. Ένας άνθρωπος με βάθος, συνέπεια και εσωτερική αυτονομία είναι πιο ανατρεπτικός από χίλια συνθήματα.

Οι παλαιότερες γενιές βιώνουν μια ιδιότυπη ήττα. Γνωρίζουν ότι κάτι δεν πάει καλά στο τώρα αλλά συχνά δεν έχουν ούτε τη δύναμη ούτε το κοινό λεξιλόγιο για να το μεταδώσουν. Έτσι δημιουργείται ένα κενό μεταξύ εμπειρίας και μετάδοσης γνώσης. Και αυτό το κενό το εκμεταλλεύεται το σύστημα με απόλυτη αποτελεσματικότητα.

Η επανάσταση που δεν ήρθε ίσως δεν ήταν ποτέ ρεαλιστική με την παλιά της μορφή. Τα σύγχρονα συστήματα ισχύος δεν καταρρέουν από σύγκρουση αλλά από φθορά. Και η φθορά ξεκινά από ανθρώπους που αρνούνται να ζήσουν αποκλειστικά επιφανειακά, ακόμη κι αν αυτό τους στερεί την εύκολη αποδοχή.

Αν υπάρχει σήμερα κάποιο ρεαλιστικό πεδίο «αντίστασης» δεν βρίσκεται σε μαζικές επαναστάσεις ή σε μεγάλες ιδεολογίες αλλά σε μικρότερες, επίμονες πράξεις όπως στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης, στην επιμονή ποιότητας χωρίς να ζητά επιβεβαίωση, στη ζωντανή μετάδοση εμπειρίας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αυτά δεν είναι εντυπωσιακά αλλά είναι διαβρωτικά για κάθε σύστημα που βασίζεται στην επιφανειακή προσαρμογή.

Η έννοια της ποιότητας έχει αποσυνδεθεί. Οι προηγούμενες γενιές, με όλα τους τα λάθη, είχαν τουλάχιστον μέτρο σύγκρισης: εμπειρία, αναφορές, χρόνο.

Σήμερα;  ο χρόνος έχει συμπιεστεί, η μνήμη έχει αποδυναμωθεί και η εμπειρία έχει αντικατασταθεί από προσομοίωση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ποιότητα στη σκέψη, στην τέχνη, στις σχέσεις δυσκολεύεται να αναγνωριστεί. 

Απαιτεί χρόνο, παιδεία και εσωτερική σιωπή, σπάνια αγαθά σε έναν κόσμο διαρκούς θορύβου. Οι νέοι δεν είναι απλώς θύματα. Είναι το πιο εκτεθειμένο αλλά συνάμα και το πιο προσαρμοστικό κομμάτι της κοινωνίας. Άλλοι χειραγωγούνται εύκολα, άλλοι αναπτύσσουν νέες, λιγότερο ορατές μορφές αντίστασης. 

Η αίσθηση ότι «κάτι χάθηκε» δεν είναι καινούργια. Οι νέοι δεν μεγάλωσαν σε έναν κόσμο που «χάλασε», μεγάλωσαν μέσα σε έναν κόσμο ήδη διαμορφωμένο. Αυτό που είναι πρωτόγνωρο σήμερα είναι η ταχύτητα της αλλαγής. Αυτό που βιώνουν οι άνθρωποι είναι το σύγχρονο Μάτριξ που φιλτράρεται από οθόνες, η αξία μετατρέπεται σε αριθμό και η ταυτότητα προσφέρεται έτοιμη προς κατανάλωση. Όχι μέσω ωμής καταστολής, αλλά μέσω ομαλής ενσωμάτωσης.  Όχι γιατί οι νέοι είναι αδύναμοι, αλλά γιατί το σύστημα δεν τους εμφανίζεται ως εχθρός, τους εμφανίζεται ως φυσικό περιβάλλον.

Όχι άλλη πληροφορία αλλά ναι στην εμπειρία στη δημιουργία στον κόπο στην αποτυχία στην μάθηση. Όποιος έχει βιώσει κάτι αυθεντικό δύσκολα ικανοποιείται μετά με την προσομοίωση.

 Η αφύπνιση δεν είναι μαζική και ίσως αυτό να είναι το πιο δύσκολο. Δεν «ξυπνούν» όλοι. Κι όμως κάθε εποχή προχωρά από μειοψηφίες που κρατούν ζωντανά τα κριτήρια όχι από πλήθη που φλερτάρουν με τη λήθη.

---

Οι νέοι είναι το πεδίο της μάχης. Και η μάχη δεν είναι ιδεολογική αλλά υπαρξιακή.

... βάθος ή επιφάνεια...

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής-Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών Αυτοάμυνας

Σαράντα Χρόνια Μετά: Η Αληθινή Ιστορία μιας Καλοκαιρινής Δοκιμασίας - Μια ιστορία για τον φόβο, την πίστη και τη δύναμη να σταθείς όρθιος

 Αυτό που θα διαβάσετε δεν είναι μυθιστόρημα ούτε σενάριο. Είναι μια αληθινή εμπειρία που σημάδεψε τη ζωή ενός ανθρώπου. Μια ιστορία για το πώς οι δοκιμασίες μπορούν να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα, και πώς η αγάπη και η αποφασιστικότητα μπορούν να δώσουν νόημα ακόμα και στα πιο δύσκολα χρόνια.

Γράφει σαράντα χρόνια μετά.

Όχι γιατί ξαφνικά θυμήθηκε. Δεν ξέχασε ποτέ.
Γράφει σήμερα ο ώριμος άνδρας για τον έφηβο που υπήρξε τότε, γιατί μόνο τώρα μπορεί να κοιτάξει εκείνο το καλοκαίρι χωρίς να πνίγεται στις αναμνήσεις του.

Ήταν από εκείνα τα ζεστά αυγουστιάτικα καλοκαίρια της δεκαετίας του ’80, φωτεινά και ανέμελα, που νομίζει κανείς ότι δεν τελειώνουν ποτέ. Θάλασσα, αμμουδιά, γήπεδο, φίλοι, μικροδουλειές για να μαζέψει λίγα χρήματα για τα σχολικά του. Ο πατέρας έλειπε σε δρομολόγιο στην Τεχεράνη. Η απουσία του είχε κανονικότητα. Μέχρι που δεν είχε.

Μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα, που συνήθως φέρνει γιορτή και χαρά, ήρθε η ανατροπή και συνέβη το δυστύχημα στην καρδιά της Ανατολίας. Πολλά οχήματα ενεπλάκησαν και υπήρξαν νεκροί, ανάμεσά τους και ο συνοδηγός του πατέρα του.

Την επόμενη μέρα, όταν επέστρεψε από το γήπεδο, είδε κόσμο μαζεμένο έξω από το σπίτι. Κάποιοι καθισμένοι στο πεζούλι άλλοι όρθιοι στο προαύλιο. Κανείς τους δεν μιλούσε. Τον κοιτούσαν. Θυμάται πως η σιωπή ήταν πιο βαριά από οτιδήποτε άλλο στη ζωή του.

Η ενημέρωση από την πρεσβεία ανέφερε νεκρούς. Τα στοιχεία ήταν μπερδεμένα και θεώρησαν ότι ανάμεσά τους ήταν κι ο πατέρας του.

Για δύο ημέρες έζησε μέσα σε μια πρωτόγνωρη σκοτοδίνη. Το σπίτι γέμισε κόσμο, κλάματα, ψίθυροι, χέρια στους ώμους του.
«Όλα θα πάνε καλά», του έλεγαν.
Κι εκείνος απαντούσε:
«Μα ζει, γιατί τα λέτε αυτά;»
Δεν ήξερε αν το πίστευε. Ήξερε μόνο ότι δεν άντεχε να πει το αντίθετο.

Ύστερα ήρθε η ανατροπή. Ο πατέρας του ζούσε, έγινε λάθος στην ταυτοποίηση απο τις αρχές. Η λύπη μετατράπηκε σε γέλιο, η απελπισία σε ανακούφιση, με αγκαλιές και δάκρυα χαράς. Αλλά η ζωή δεν τελειώνει στα θαύματα. Συνεχίζει στις συνέπειες. Και για λίγες ώρες ένιωσε ότι κάτι υπερφυσικό, κάτι θεϊκό, είχε παρέμβει.

Μέσα στις επόμενες ημέρες, ενημερώθηκαν ότι βρισκόταν σε κωματώδη κατάσταση. Αργότερα μαθεύτηκε η συλληψή του. Ήταν ο μοναδικός επιζών οδηγός και θεωρήθηκε υπαίτιος. Έπειτα καταδικάστηκε. Τα γράμματα που έφταναν ήταν ανοιγμένα, με φωτογραφίες που τον έδειχναν δίπλα σε άλλους κρατούμενους. Το βλέμμα του ήταν αλλού, μακριά.

Όταν επέστρεψε τον Ιανουάριο του 1985, δεν επέστρεψε ο ίδιος άνθρωπος. Επέστρεψε ένας άνδρας σπασμένος. Είχε δεχθεί βία, είχε ταπεινωθεί, είχε ζήσει φόβο. Και δεν υπήρξε καμία θεραπεία, καμία φροντίδα για όσα κουβαλούσε μέσα του. Ό,τι είχε ζήσει υπήρχε μέσα στο σπίτι χωρίς να λέγεται.

Η μητέρα του στάθηκε όρθια. Δεν διαμαρτυρήθηκε, δεν λύγισε μπροστά τους. Θυμάται μόνο το βλέμμα της εκείνες τις πρώτες ημέρες, μια απελπισία που δεν ήθελε να ξαναδεί ποτέ.

Τότε, χωρίς να το πει δυνατά, έδωσε μια υπόσχεση στον εαυτό του: δεν θα την αφήσει μόνη. Και κάθε φορά που ένιωθε κουρασμένος, η υπόσχεση αυτή τον θύμιζε ποιος ήταν και ποιον όφειλε να στηρίξει. Αυτή η απόφαση έγινε άξονας ζωής.

Αργότερα έφυγε στο εξωτερικό. Σπούδασε, εργάστηκε, προχώρησε, εξελίχθηκε. Υπήρξαν στιγμές βαθιάς εσωτερικής γαλήνης σα να έβρισκαν νόημα όλα όσα είχαν προηγηθεί. Ακολούθησαν επαγγελματικές επιτυχίες και δημιουργίες. Δεν το έκανε μόνο από φιλοδοξία. Το έκανε γιατί μέσα του υπήρχε μια ανάγκη να δικαιώσει τον προσωπικό του αγώνα και εκείνης της γυναίκας.

Οι μαχητικές τέχνες ήταν η εκτόνωσή του. Εκεί έμαθε ότι η δύναμη δεν είναι επιθετικότητα αλλά έλεγχος, ότι η ένταση μπορεί να γίνει πειθαρχία, ότι το σώμα θυμάται αλλά μπορεί και να μετασχηματίσει τη μνήμη.

Επέστρεψε στην Ελλάδα όταν ένιωσε έτοιμος. Όχι για να ξεφύγει από κάτι, αλλά για να σταθεί συνειδητά, να διδάξει, να δημιουργήσει, να δώσει.

Σήμερα, αν τον ρωτήσουν τι τον διαμόρφωσε, δεν θα πει ότι ήταν το γεγονός. Θα πει η επιλογή που έκανε μετά από αυτό. Θα μπορούσε να είχε φύγει νωρίτερα, να είχε φτιάξει μια ζωή μακριά από όλους και όλα. Να είχε απαλλαγεί από το βάρος. Δεν το έκανε. Και δεν το μετάνιωσε.

Κατάλαβε κάτι που δεν γράφεται εύκολα: οι αξίες δεν είναι λέξεις, είναι στάση. Η αξιοπρέπεια δεν είναι θεωρία, είναι πράξη όταν δεν σε βλέπει κανείς. Και η αγάπη δεν αποδεικνύεται με λόγια αλλά με παρουσία.

Ο άνθρωπος δεν επιλέγει τις δοκιμασίες του αλλά επιλέγει ποιος θα γίνει εξαιτίας τους. Αυτός επέλεξε να μην αποδράσει και, προπάντων, να μην ξεχάσει.
Και αν σήμερα νιώθει γαλήνη, δεν είναι γιατί όλα πήγαν εύκολα. Είναι γιατί μπορεί να κοιτάξει πίσω χωρίς θυμό και χωρίς ντροπή.

Και αυτό του αρκεί.

 

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής Εκπαιδευτης μαχητικών τεχνών και Αυτοάμυνας

Παγκάκι με θέα στο παρελθόν

 

Χθες το μεσημέρι, περνώντας με το ποδήλατο από ένα γνωστό σοκάκι της πόλης, άκουσα μια ατάκα που με γύρισε δεκαετίες πίσω. Από αυτές που δεν τις μαθαίνεις. Τις κληρονομείς. Κάτι σαν οικογενειακό κειμήλιο αλλά σε λεκτική μορφή.

Σε ένα παγκάκι κάθονταν τρία γεροντάκια. Όχι παππούδες της σιωπής αλλά από εκείνους τους ακόμη ενεργούς, με το μάτι γαρίδα και τη γλώσσα ακονισμένη, που θεωρούν χρέος τους να σχολιάζουν κάθε περαστικό. 

Ιδίως αν είναι νεαρές κοπέλες. Ιδίως αν έχει ήλιο. Ιδίως αν είναι Τρίτη ή Παρασκευή, δεν έχει σημασία, πάντα βρίσκουν λόγο.

Μπροστά μου περπατούσαν μερικές νεαρές και τα γεροντάκια είχαν ήδη μπει σε φάση επιθεώρησης με το ένστικτο του παλιού κυνηγού να επανέρχεται στη φαντασία τους πιο ζωηρό κι από τα γόνατά τους. Λες και αξιολογούσαν συμμετοχές καλλονών σε καλλιστεία του ’77.

Την ώρα που τις προσπερνούσα με το ποδήλατο, χτυπώντας το κουδούνι διακριτικά —δήθεν για να κάνουν στην άκρη— πετάγεται ο ένας, ο πιο μόρτης, με φωνή που είχε δει καλύτερες μέρες τη χρυσή δεκαετία του ’80 αλλά κρατούσε ακόμη χαρακτήρα:

«Σούζα κάνει, δικέ μου;»

Για ένα δευτερόλεπτο λες και σταμάτησε ο χρόνος. Το σοκάκι χάθηκε και βρέθηκα σε αυλές με γιασεμιά, σε καφενεία της εποχής με θείους πενηντάρηδες, κουρασμένους, σκυθρωπούς, που γελούσαν μόνοι τους με τα ίδια τους τα αστεία. Η ατάκα είχε έρθει αυτούσια, άθικτη, σα να την είχαν συντηρήσει σε φορμόλη.

Οι κοπέλες φυσικά δεν κατάλαβαν τίποτα. Κοίταξαν απλώς για μια στιγμή αμήχανα και λίγο τρομαγμένες, με εκείνο το βλέμμα του «πάμε να φύγουμε μωρέ», πριν συνεχίσουν τον δρόμο τους. Τα γεροντάκια, όμως, αντάλλαξαν βλέμματα ικανοποίησης και ένα μειδίαμα που πρόδιδε αίσθηση υπεροχής. Ένα μηδέν. Σημειώστε Χ. Δεν είχε σημασία αν βγήκε γέλιο, αν υπήρξε αντίδραση ή αν τους άκουσε κανείς. Η φράση ειπώθηκε και η παράδοση συνεχίστηκε.

Κι εγώ συνέχισα τον δρόμο μου χαμογελώντας. Γιατί, για λίγα δευτερόλεπτα, είχα ακούσει ζωντανά μια ατάκα-απολίθωμα. Από αυτές που σου θυμίζουν ότι κάποιες συνήθειες δεν πεθαίνουν ποτέ, απλώς κάθονται σε παγκάκια και σχολιάζουν καλοπροαίρετα, όχι για να πληγώσουν, αλλά σαν ένα φιλικό πείραγμα που κρατάει ζωντανή την παράδοση, παρακολουθώντας τον κόσμο που περνά.

Τελικά, η ψυχική ευφορία δεν έρχεται από όσα περιμένεις ούτε από όσα θεωρείς δεδομένα, αλλά από εκείνα τα μικρά, απρόσμενα περιστατικά που σε πετυχαίνουν απροετοίμαστο.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και Αυτοάμυνας

Κίνησις τῆς οἰκειότητος (Η κίνηση του Ανήκειν)

 

Κίνησις τῆς οἰκειότητος

Τι πιο ουσιαστικό από το να κινείται κανείς μέσα στον τόπο του και να νιώθει πως ανήκει μέσα σ’ αυτόν;

Να διασχίζει την πόλη από τη μία άκρη ως την άλλη και σε κάθε διαδρομή να συναντά βλέμματα που τον αναγνωρίζουν. Χαιρετισμούς που δεν είναι τυπικοί αλλά ανθρώπινοι. Ένα ηχητικό σινιάλο που δεν εκφράζει ανυπομονησία αλλά ένα απλό «σε είδα». Να βρίσκεται πάνω στο τροχήλατο και να μη προλαβαίνει να ανταποδώσει όλα τα νεύματα … κι όμως να γεμίζει η μέρα του χαμόγελα.

Η κοινότητα δεν είναι αφηρημένη έννοια. Και δεν αναφερόμαστε σε ανθρώπους που περνούν τις μέρες τους σε έριδες ή δημόσιες αντιπαραθέσεις. Το ανήκειν δεν έχει σχέση με τίτλους ή δημόσια προβολή. Αφορά τον απλό πολίτη, τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας, τον συμπολίτη που κινείται, χαιρετά, ανταποδίδει ευγενικά και νιώθει ότι αναπνέει μέσα στον κόσμο γύρω του.

Το ανήκειν δεν είναι προνόμιο, είναι θεμελιώδης ανθρώπινη ανάγκη. Γίνεται πρόσκληση να συμμετέχει να υπάρχει μέσα στον κόσμο που τον βλέπει. Ο άνθρωπος δεν υπάρχει απομονωμένος, διαμορφώνεται μέσα στη σχέση. Η ταυτότητά του αποκτά βάρος όταν αναγνωρίζεται από τον άλλο, όταν η παρουσία του γίνεται μέρος ενός ζωντανού ιστού σχέσεων. Το βλέμμα ή το νεύμα δεν είναι τυπικότητα, είναι επιβεβαίωση ότι η ύπαρξή του μετρά!

Σε μια εποχή που συχνά καλλιεργεί την ανωνυμία, το να κινείται κανείς και ο κόσμος να του απαντά αποκτά σχεδόν υπαρξιακή σημασία. 'Ισως αυτό τελικά να ειναι το πιο όμορφο και αληθινό πράγμα.

 Και τότε η διαδρομή παύει να είναι απλή μετακίνηση.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και Αυτοάμυνας

Αστρικό Χρονόμετρο

 

Καθώς διανύονται ανεπαίσθητα τα τεταρτημόρια του «αστρικού χρονομέτρου», γίνεται ολοένα και πιο αισθητή η σιωπηλή επίδραση του χρόνου. Ο χρόνος λειτουργεί ταυτόχρονα ως αμείλικτος τιμωρός και ως θεραπευτής. Φθείρει το σώμα, αλλά ωριμάζει τη σκέψη. Αποδυναμώνει τις δυνάμεις, αλλά δυναμώνει την κατανόηση.

Η ζωή που αντικρίζουμε όπως τα δέντρα, τα βουνά, ο ουρανός, η γη, τα πτηνά,  και όσα ακούμε, τη βοή του ανέμου, τα κελαηδίσματα, τις φωνές ανθρώπων και ζώων —  είναι η ζωντανή πραγματικότητα ή μια πρόσκαιρη δοκιμασία με ημερομηνία λήξης; Ίσως ο χρόνος που μας δίνεται να είναι το πεδίο όπου το λογικό ον καλείται να επιλέξει πώς θα διαθέσει τις δυνάμεις του.

Η πίστη φαίνεται να συνοδεύει αναπόφευκτα τον άνθρωπο. Ακόμη και τα ζώα, μέσα από το ένστικτο και τον φόβο αναζητούν προστασία. Όπως και οι πιστοί άνθρωποι. Με την προσευχή και την πίστη αναζητούν δύναμη και προστασία. Ο φόβος είναι καθολικός, ελάχιστοι είναι εκείνοι που δεν τον βιώνουν. Η πίστη, λοιπόν, λειτουργεί ως αντίβαρο· βοηθά τον άνθρωπο να δαμάζει τον φόβο, να προχωρά, να διακρίνει το σωστό από το λάθος, το καλό από το κακό. Εκεί θεμελιώνεται η ανθρωπιά.

Ωστόσο, γεννάται το εξής ερώτημα: ποια είναι η ανταμοιβή; Όταν ο άνθρωπος αγωνίζεται, προσεύχεται, προσπαθεί να πράξει το σωστό, γιατί ο χρόνος εξακολουθεί να τον φθείρει; Γιατί, όταν αποκτά γνώση και ωριμότητα, το σώμα έχει ήδη κουραστεί;

Ίσως η συμφιλίωση με τον χρόνο να βρίσκεται στην αποδοχή της κοσμικής του αναγκαιότητας. Για τους αρχαίους Έλληνες, ο χρόνος δεν ήταν απλώς φθορά αλλά μέρος της τάξης του κόσμου, του Λόγου που διαπερνά τα πάντα. Η φθορά δεν αναιρεί την αξία της προσπάθειας. Τα μάτια και η καρδιά, ως σύμβολα της επιθυμίας και της αγάπης, δεν γηράσκουν με τον ίδιο τρόπο που γηράσκει το σώμα. Ο άνθρωπος δεν ανταμείβεται με αθανασία, αλλά με επίγνωση. Και η επίγνωση είναι μορφή λύτρωσης.

Ο Ηράκλειτος μίλησε για τη διαρκή ροή των όντων, ενώ ο Πλάτων είδε την ψυχή ως πραγματικότητα που προϋπάρχει και υπερβαίνει το σώμα. Αν το σώμα υπόκειται στη γένεση και τη φθορά, η ψυχή ενδέχεται να ανήκει σε έναν διαφορετικό, αστρικό χωροχρόνο, όπου η ύπαρξη δεν μετριέται με έτη αλλά με βαθμούς επίγνωσης.

Εκεί ίσως κάθε οντότητα να ανακαλύπτει την αλήθεια της ζωής πέρα από τα όρια της υλικής δοκιμασίας. Έτσι, η φθορά δεν αποτελεί τιμωρία αλλά μετάβαση· όχι τέλος, αλλά πέρασμα προς μια βαθύτερη κατανόηση του. Είναι και ίσως προς μια μορφή αθανασίας που δεν αφορά το σώμα, αλλά την ουσία - την ψυχή ως φορέα της συνείδησης και της αλήθειας του ανθρώπου.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας - Συντονιστής Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και Αυτοάμυνας

Εξώφυλλο

 

#Τοβιβλίομου
λίγα λόγια για το εξώφυλλο....
Διάλεξα αυτό το εξώφυλλο γιατί εκφράζει το αρχαιοελληνικό σθένος και κάλλος, συνδέοντας την ιστορία με τη δύναμη, τη σοφία και την πνευματική αρμονία που χαρακτηρίζουν τη μυθολογία και την παράδοση αποτυπώνοντας την πνευματική διάσταση της αφήγησης. Η εικόνα με τις γήινες αποχρώσεις του πολεμιστή και η παρουσία του θείου συμβολίζουν τη δύναμη, τη σοφία και την καθοδήγηση που χαρακτηρίζουν την ελληνική παράδοση
Η επιλογή της αρχαϊκής πανοπλίας και το δόρυ αποπνέει έντονα το πνεύμα της ανδρείας, της τιμής και της εσωτερικής μάχης.
Ο αετός προσθέτει συμβολισμό (ελευθερία, διορατικότητα, ανύψωση ψυχής, πολεμική εγρήγορση).

Ο δρόμος του μαχητή δεν είναι μια πορεία προς τη σύγκρουση, αλλά μια πορεία προς τον εαυτό. Κάθε χτύπος της καρδιάς, κάθε ανάσα, κάθε δοκιμασία γίνεται άσκηση ψυχής. Ο αγώνας δεν στρέφεται ενάντια σε αντίπαλο, αλλά ενάντια στην άγνοια, στην αδράνεια, στην έπαρση.
Η πειθαρχία δεν είναι περιορισμός, αλλά ελευθερία.
Η ταπεινότητα δεν είναι υποχώρηση, αλλά δύναμη που δεν χρειάζεται επίδειξη.
Η επιμονή δεν είναι πείσμα, αλλά αφοσίωση σε έναν εσωτερικό νόμο που σε υπερβαίνει.

Ο Δάσκαλος δεν φανερώνει μόνο τεχνική∙ φανερώνει πιθανότητες του ανθρώπου.
Υπενθυμίζει πως το σώμα είναι όργανο του νου και ο νους όργανο του πνεύματος.
Ο μαθητής που επιμένει, δεν μαθαίνει απλώς να μάχεται — μαθαίνει να σιωπά, να ακούει, να αντέχει, να αναγεννιέται.
Κάθε βήμα στην Ατραπό είναι μία υπενθύμιση:
πως η δύναμη δεν κατοικεί στο χέρι ή στην κίνηση, αλλά στο νόημα που τις κινεί.

#ΑρχαιοελληνικόΣθένος #ΗΑτραπόςΤουΜαχητή #ΘεϊκήΚαθοδήγηση #Χουρίδης #Οξύνοια

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Ο Συγγραφέας