Τα σημάδια μιας εποχής

 
Χαίρε Σιγισμούνδε,

ο φιλικός και επικοινωνιακός ηγέτης της AfD στη γερμανική Σαξονία-Άνχαλτ, που κατέγραψε ένα ιστορικά υψηλό εκλογικό αποτέλεσμα.

Ήταν άραγε αναμενόμενο να ανάψει ξανά η «σπίθα» μιας χαμένης Γερμανικής Αυτοκρατορίας, σχεδόν έναν αιώνα μετά την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού;

Και αυτή τη φορά όχι από τη Βαυαρία, αλλά από ένα κρατίδιο της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, μιας περιοχής που μετά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο βρέθηκε υπό σοβιετική επιρροή και γνώρισε επί δεκαετίες ένα διαφορετικό πολιτικό και κοινωνικό σύστημα.
Σήμερα, η AfD παρουσιάζεται από τους πολιτικούς της αντιπάλους ως κόμμα του δεξιού άκρου του πολιτικού φάσματος και ως αντισυστημική δύναμη.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το ενδιαφέρον:
Όταν ένα κόμμα χαρακτηρίζει όλα τα υπόλοιπα «συστημικά», δημιουργείται η αντίληψη ότι, παρά τις μεταξύ τους διαφορές, όλα ανήκουν στο ίδιο πολιτικό σύστημα.

Πώς συνέβη αυτό;

• Το μεταναστευτικό.
• Ο φόβος για την ασφάλεια.
• Η οικονομική και κοινωνική δυσαρέσκεια.
• Η απογοήτευση από την κυβερνητική πολιτική.
• Η γενικότερη δυσπιστία απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα.

Και εδώ προκύπτει ένας ιστορικός παραλληλισμός που αξίζει να εξεταστεί ,όχι ως εξίσωση δύο εποχών, αλλά ως
σύγκριση διαφορετικών τρόπων πολιτικής κινητοποίησης.

Αν ο σημερινός πολιτικός κερδίζει τον ψηφοφόρο με το χαμόγελο, την προσιτή εικόνα, την άμεση επικοινωνία και την υπόσχεση ότι «θα μιλήσει όπως ο απλός άνθρωπος», ο Χίτλερ της δεκαετίας του 1930 χρησιμοποίησε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον: μαζική συστηματική διάδοση ιδεών με σκοπό να επηρεαστούν οι άνθρωποι, πολιτικό εκφοβισμό, οργανωμένη βία και την αξιοποίηση της βαθιάς κρίσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης.

Το αποτέλεσμα, όμως, μας υπενθυμίζει κάτι σημαντικό:
Η μορφή της πολιτικής πειθούς αλλάζει μαζί με την εποχή.

Η πολιτική σκηνή του 20ού αιώνα είχε τις μαζικές συγκεντρώσεις, τις αφίσες, το ραδιόφωνο και την οργανωμένη προπαγάνδα.

Η σημερινή έχει την τηλεόραση, τα κοινωνικά δίκτυα, την προσωπική εικόνα, το χαμόγελο, το σύντομο μήνυμα και την άμεση
επικοινωνία με τον ψηφοφόρο.

Δεν σημαίνει ότι οι ιδέες ή οι ιστορικές συνθήκες είναι ίδιες.

Σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο ένα πολιτικό μήνυμα εισέρχεται στη συνείδηση μιας κοινωνίας έχει αλλάξει.

Και ίσως αυτό είναι το πραγματικό μάθημα της ιστορίας:
Δεν χρειάζεται να επαναληφθεί η ίδια εικόνα για να επανεμφανιστούν παρόμοιοι πολιτικοί μηχανισμοί.

Κωνσταντίνος Χουρίδης