Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από εικόνες, ειδήσεις, υποσχέσεις, επιδείξεις επιτυχίας και κατασκευασμένες πραγματικότητες.
Άραγε, ζούμε σε παράλληλους κόσμους;
Τι είναι αυτό που βλέπω και αντιλαμβάνομαι, ενώ γύρω μου οι περισσότεροι μοιάζουν να αδιαφορούν και να συνεχίζουν την καθημερινότητά τους σαν να μη συμβαίνει τίποτα;
Έχω την αίσθηση ότι έχει δημιουργηθεί ένας κόσμος ανθρώπων καθηλωμένων σε μια ιδιότυπη κατάσταση αδράνειας. Όπου κι αν σταθεί κανείς, ακόμη και όρθιος, συναντά ανθρώπους αποσβολωμένους, με ορθάνοιχτους οφθαλμούς, κυρτωμένο αυχένα και σχεδόν κερωμένα χέρια, να ανεβοκατεβάζουν μηχανικά το άμοιρο δάχτυλό τους πάνω σε έναν άψυχο υαλοπίνακα, ο οποίος τους εκπέμπει αδιάκοπα εικόνες, χρώματα και κινούμενες παραστάσεις.
Πίσω από αυτή τη φαινομενικά απλή κίνηση λειτουργεί ένας ολόκληρος μηχανισμός. Ένα πλέγμα διαφανών ηλεκτροδίων ανιχνεύει την επαφή του αγώγιμου ανθρώπινου δακτύλου μέσω της μεταβολής του ηλεκτρικού πεδίου της οθόνης. Το σήμα μεταφέρεται στον ελεγκτή αφής και από εκεί στον μικροεπεξεργαστή, ο οποίος εκτελεί την εντολή. Μια σχεδόν ανεπαίσθητη κίνηση του δακτύλου αρκεί για να ενεργοποιήσει έναν ολόκληρο ψηφιακό κόσμο. Έναν κόσμο που γνωρίζει πώς να κρατά αδιάκοπα την προσοχή του ανθρώπου, χωρίς απαραίτητα να καλλιεργεί τη σκέψη του.
Εδώ γεννιέται το πρόβλημα!
Ο άνθρωπος διαβάζει λιγότερο,
σκέφτεται λιγότερο, δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να συγκεντρωθεί. Πόσο
μάλλον να πιάσει έναν στυλό, να σταθεί απέναντι στις σκέψεις του και να αρχίσει
να γράφει. Η πνευματική αναζήτηση υποχωρεί μπροστά στην αδιάκοπη κατανάλωση
πληροφοριών. Εντυπωσιάζεται εύκολα χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάτι τον προβληματίζει.
Συγκινείται στιγμιαία και συνάμα ξεχνά την επόμενη στιγμή.
Εδώ γεννιούνται
σαφώς και ερωτήματα που οφείλει ο καθένας να αναλογιστεί:
Ενώ παρακολουθεί
τα πάντα πόσα από αυτά πραγματικά επεξεργάζεται;
Πόσα τον
κάνουν να σταματήσει, να αναρωτηθεί, να αμφισβητήσει;
Τι μας προσφέρει τελικά η τεχνολογία;
Έχουμε τη δυνατότητα
μέσα απ την αδιάκοπη χρήση της να εξακολουθούμε να διατηρούμε την ικανότητα να
σκεφτόμαστε ανεξάρτητα από αυτήν;
Σε αυτή την πραγματικότητα η
ανθρώπινη εμπιστοσύνη γίνεται εύκολος στόχος.
Η πρόσβαση στην πληροφορία δεν
συνεπάγεται αυτομάτως και γνώση. Η συσσώρευση εικόνων δεν αποτελεί πνευματική
καλλιέργεια, όπως και η συνεχής παρακολούθηση των γεγονότων δεν σημαίνει
απαραίτητα κατανόησή τους. Ανάμεσα σε αυτό που βλέπουμε και σε αυτό που
πραγματικά αντιλαμβανόμαστε υπάρχει μια απόσταση, την οποία μόνο η σκέψη, η
αναζήτηση και η προσωπική κρίση μπορούν να γεφυρώσουν.
Από τις πρόσφατες αποκαλύψεις οικονομικής
απάτης για διάφορες υποθέσεις με ποσά που προκαλούν ίλιγγο, αποτελούν αφορμή
για έναν σοβαρότερο προβληματισμό. Η εκμετάλλευση της ανθρώπινης ευαισθησίας
και της αγωνίας ανθρώπων που πίστεψαν ότι προσφέρουν σε κάποιον που έχει
πραγματική ανάγκη.
Το ανησυχητικό, ωστόσο, δεν
είναι μόνο η ύπαρξη τέτοιων φαινομένων. Είναι και το περιβάλλον μέσα στο οποίο
μπορούν να αναπτύσσονται: η αδιαφορία, η ευπιστία, η έλλειψη γνώσης και,
κυρίως, η σταδιακή παραίτηση από την προσωπική κρίση.
Έχουμε αρχίσει να εμπιστευόμαστε περισσότερο την εικόνα παρά την ουσία. Να αξιολογούμε τους ανθρώπους από όσα επιδεικνύουν και όχι από όσα πραγματικά πράττουν.
Να παρασυρόμαστε
από την προβολή, τη δημοφιλία και την επιφανειακή συγκίνηση, ξεχνώντας ότι η
αξιοπιστία δεν αποδεικνύεται με λόγια, φωτογραφίες και δημόσιες εμφανίσεις.
Και ίσως το πιο επικίνδυνο
είναι η απελπισία που σταδιακά μετατρέπεται σε παραίτηση. Η πεποίθηση ότι
τίποτα δεν αλλάζει, ότι όλοι είναι ίδιοι, ότι δεν αξίζει να αντιδράσουμε. Αυτή
η νοοτροπία δεν αποτελεί ρεαλισμό. Αποτελεί το πιο πρόσφορο έδαφος για να
διαιωνίζονται όσα υποτίθεται ότι μας εξοργίζουν.
Δεν χρειάζεται να γίνουμε
καχύποπτοι απέναντι σε όλους. Χρειάζεται να γίνουμε περισσότερο
συνειδητοποιημένοι απέναντι σε όσα μας παρουσιάζονται.
Να διατηρήσουμε την ανθρωπιά
μας, χωρίς να εγκαταλείψουμε την κρίση μας. Να συνεχίσουμε να προσφέρουμε, να
συγκινούμαστε αλλά να διακρίνουμε και την διαφάνεια.
Μια κοινωνία δεν
κινδυνεύει μόνο όταν κάποιοι την εξαπατούν. Κινδυνεύει περισσότερο όταν οι
υπόλοιποι συνηθίζουν να εξαπατώνται, να απογοητεύονται και τελικά να σιωπούν.
Αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο σήμερα είναι να ξανακερδίσουμε την κρίση, την ευθύνη και την αξιοπρέπειά μας.
Κωνσνταντίνος Ε. Χουρίδης
Συγγραφέας - Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών και αυτοάμυνας
.jpg)