Ελληνισμός στην Μ. Ασία και ο ξεριζωμός του 1922-1923

 Στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 δεν «εγκλωβίστηκαν απλώς άνθρωποι στον λιμένα της Σμύρνης».

Ποιοι ήταν αυτοί οι άνθρωποι;

Η Μικρά Ασία δεν ήταν για τους προγόνους μας ένας ξένος τόπος. Ήταν ο τόπος όπου γεννήθηκαν, έζησαν και δημιούργησαν επί γενιές. Η ελληνική παρουσία εκεί είχε βαθιές ρίζες στην αρχαιότητα και παρέμεινε ζωντανή επί αιώνες, με ελληνική γλώσσα, παιδεία, σχολεία, ναούς και πολιτισμό.

Γι' αυτό, όταν μιλάμε για τον ξεριζωμό του 1922, δεν μιλάμε απλώς για «χριστιανούς» που βρέθηκαν στον λιμένα της Σμύρνης. Μιλάμε για Έλληνες της Μικράς Ασίας — για ανθρώπους που γεννήθηκαν εκεί, όπως γεννήθηκαν εκεί οι γονείς και οι παππούδες τους.

Ήταν οι Έλληνες της Μικράς Ασίας. Άνθρωποι που επί αιώνες ζούσαν, δημιουργούσαν και προόδευαν στις πατρογονικές τους εστίες.

Μιλούσαν την ελληνική γλώσσα, διατηρούσαν την ελληνική παιδεία και την πολιτιστική τους παράδοση, έχοντας σχολεία, εκπαιδευτήρια, θέατρα και ναούς. Ήταν άνθρωποι των γραμμάτων, επιστήμονες, έμποροι, τεχνίτες και δημιουργοί, με μια βαθιά και διαχρονική σχέση με τον ελληνικό πολιτισμό.

Μαζί με τους Έλληνες του Πόντου, της Καππαδοκίας και άλλων περιοχών της Μ. Ασίας, υπέστησαν διωγμούς, εκτοπίσεις, λεηλασίες, βασανισμούς, εκτελέσεις και πορείες θανάτου. Οικογένειες ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους και γυναίκες και παιδιά βρέθηκαν αντιμέτωποι με ανείπωτη βία.

Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένη από το ευρύτερο κύμα διωγμών, εκτοπίσεων και εξόντωσης των ελληνικών πληθυσμών της Μ. Ασίας, στο οποίο εντάσσεται και η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και της Ανατολικής Θράκης.

Γι' αυτό, όταν μιλάμε για τον ξεριζωμό, δεν μιλάμε απλώς για έναν αριθμό.. Μιλάμε για την Γενοκτονία των Ελλήνων της Μ. Ασίας όπου ολόκληρες γενιές ξεριζώθηκαν από τον τόπο στον οποίο είχαν γεννηθεί οι ίδιοι, οι γονείς τους και οι πρόγονοί τους. Για οικογένειες που δεν ξανασυναντήθηκαν ποτέ.

Και αυτή η Ιστορία δεν είναι για μένα κάτι μακρινό.

Οι γιαγιάδες και οι παππούδες των γονιών μου είχαν γεννηθεί στη Μικρά Ασία. Και πριν από αυτούς, εκεί είχαν γεννηθεί και ζήσει οι δικοί τους γονείς. Πολλοί συγγενείς μου, και από τις δύο πλευρές της οικογένειας των γονιών μου, οδηγήθηκαν στις πορείες θανάτου προς τα βάθη της Ανατολής και προς τα νότια.

Γνώρισα τις γιαγιάδες μου.

Και όταν ήμουν παιδί, αναρωτιόμουν γιατί φορούσαν πάντα μαύρα.

Αργότερα κατάλαβα.

Πενθούσαν ανθρώπους που χάθηκαν και πατρίδες που δεν ξαναείδαν ποτέ.

Η μνήμη δεν είναι μίσος.

Η γνώση της Ιστορίας δεν είναι εκδίκηση.

Και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν σημαίνει ότι αρνούμαστε την ιστορία των άλλων.

Σημαίνει ότι δεν δεχόμαστε να σβήνονται οι άνθρωποί μας από τις λέξεις.

Χάσαμε τόπους στους οποίους οι πρόγονοί μας έζησαν, δημιούργησαν και άφησαν το αποτύπωμά τους.

Δεν ξεχνάμε.

Κωνσταντίνος Ε. Χουρίδης

Συγγραφέας

Εκπαιδευτής μαχητικών τεχνών

* Πρωτότυπη χαρτογραφική σύνθεση του συγγραφέα. Τα γεωγραφικά όρια και οι θέσεις αποδίδονται κατά προσέγγιση.